nieuws

Pas op, uw oude machine is niet altijd veilig

Veilig werken

In Ongeval elke twee weken een uitgebreide bespreking van een arbeidsongeval. Dit keer: een oude machine is vaak een “fraai stukje vakwerk” en al jaren in gebruik. Dat zo’n machine helaas ver achterblijft bij de moderne stand van veiligheid, vergeten we nogal eens. En dan is een ernstig ongeval nooit ver weg.

Pas op, uw oude machine is niet altijd veilig

Het is bijna lunchtijd. De rol papier achterop de oude machine is zo goed als leeg en aan de voorzijde van de machine zijn de stroken papier gesneden en gewikkeld. De leerling-operator ziet dat er een vouw trekt in een van de stroken. Daarop aarzelt hij geen moment om de strook te corrigeren zodat de vouw kan verdwijnen.

Daartoe steekt hij zijn hand in de machine en zit op hetzelfde moment klem. Een schreeuw weerklinkt. Zijn collega aan de achterkant van de machine slaat daarop meteen op de noodknop, waarna de rollen tot stilstand komen. Het slachtoffer wordt met ernstig handletsel naar het ziekenhuis overgebracht.

Stille getuigen liggen op en rond oude machine

Het ongeval wordt aangemeld bij de Inspectie SZW en het onderzoek gaat van start. Op de locatie is alles zoals het was op het moment dat het ongeval plaatsvond. Een monumentale machine met een bouwjaar uit een ver verleden staat alleen in de hal. De rollen papier en het afval liggen als stille getuigen op en rond de oude machine.

Een inspectie van de machine laat zien dat er een noodstop op zit. Gevraagd naar de werking van de noodstop, vertelt de operator: “In geval van nood geef je een klap op de noodstop en dan komen de draaiende rollen tot stilstand. Ik heb dat ook gedaan toen ik zag dat de leerling-operator met zijn hand tussen de rollen zat.”

> LEES OOK: Deksels, die draaiende delen

Bijna alle knel- en pletplaatsen zijn vrij toegankelijk

Nader onderzoek aan de oude machine laat zien dat bijna alle knel- en pletplaatsen vrij toegankelijk zijn. Aan de achterzijde is het mogelijk direct in de machine te lopen en bekneld te raken tussen de draaiende rollen. Het middenstuk van de machine met de draaiende rollen heeft geen enkele voorziening die knel- en/of pletgevaar voorkomt. Aan de voorzijde van de machine, waar het materiaal wordt gesneden en gewikkeld, staat een rood-witte kunststof attentieketting op losse paaltjes om onverhoeds inlopen te voorkomen. Daarmee was het antwoord op de vraag hoe het ongeval had kunnen plaatsvinden eigenlijk al gegeven voordat het slachtoffer was gehoord.

> LEES OOK: Wie is aansprakelijk voor een onveilige machine?

Maar dat horen moest natuurlijk nog wel gebeuren. Eenmaal voldoende hersteld om te worden gehoord, vertelde het slachtoffer aan de inspecteur: “Ik zag dat er in een van de stroken papier een vouw werd getrokken. Ik liep naar de machine toe, langs de ketting, en stak mijn hand in de richting van de draaiende rol. Ik kwam knel te zitten tussen de twee draaiende rollen waar het papier tussendoor gaat.”

Oude machine niet conform veiligheidseisen van nu

De werkgever van het slachtoffer, ook eigenaar van de machine, vertelde: “Mijn vader werkte al met deze machine, nooit problemen gehad. Een staaltje vakwerk van de bouwer.” Ondanks deze loftuitingen was de machine ver achtergebleven bij de huidige stand van beveiligen op de knel-, plet- en snijplekken.

> LEES OOK: De actuele normen voor machineveiligheid

De werkgever kreeg daarom een ongevallenboeterapport aangezegd op basis van artikel 7.7, eerste lid Arbeidsomstandighedenbesluit: “Indien bewegende delen van een arbeidsmiddel gevaar opleveren, zijn zij van zodanige schermen of beveiligingsinrichtingen voorzien dat het gevaar zoveel mogelijk wordt voorkomen.” Daarnaast werd de machine stilgezet en pas vrijgegeven nadat die was aangepast aan de veiligheidseisen van nu.

Auteur | Marc Hek

> Volgende keer een Ongeval met een nageltrekker … Lees de volgende aflevering in onze nieuwsbrief!

 

> TIP: DOWNLOAD de whitepaper Top 5 Ongevallen op het werk

Reageer op dit artikel