nieuws

Zo veilig zijn onze Brzo-bedrijven

Veilig werken

Jaarlijks verschijnt ‘De Staat van de veiligheid’. Dit rapport geeft een beeld van de veiligheid van de risicovolle bedrijven in ons land. Hoe is het momenteel gesteld met deze Brzo-bedrijven? De meeste overtredingen zijn geconstateerd in de metaal, fijnchemie, afval en bulkchemie.

Zo veilig zijn onze Brzo-bedrijven

Onlangs verscheen de Staat van de Veiligheid Brzo-bedrijven 2018. Deze Staat van de Veiligheid Brzo-bedrijven 2018 laat zien hoe het gesteld is met de veiligheidssituatie bij Brzo-bedrijven in Nederland. Het geeft een beeld van de inspanningen en bevindingen van bedrijven en toezichthouders. Het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (Brzo) is gebaseerd op de Europese Seveso III-richtlijn en beoogt het voorkomen en beheersen van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken. Het Brzo stelt eisen op het gebied van omgevingsveiligheid, arbeidsveiligheid en de voorbereiding op de rampenbestrijding.

Geen langdurig onbeheerste veiligheidssituatie

In de Staat van de Veiligheid 2018 maken de toezichthouders geen melding van een bedrijf met langdurig onbeheerste veiligheidssituatie met verhoogd risico voor werknemers en de omgeving.

> LEES OOK: Achterstand samenvattingen inspectierapporten Brzo-bedrijven

Stijging van het aantal overtredingen

Verder neemt het aantal zware overtredingen verder af. En vindt er een verschuiving plaats van middelzware naar lichte overtredingen. Het aantal bedrijven zonder overtredingen ligt al jaren in de range van 40-45%. Ook zien we een stijging van het aantal overtredingen van 665 naar 755 in 2018. Aandacht van bedrijven voor goede naleving blijft daarom nodig om het aantal overtredingen naar beneden te krijgen.

Explosieveiligheid en veroudering

Zo zal de Inspectie SZW in het kader van het Inspectie Control Framework haar toezicht op de naleving van de wetgeving bevorderen. Ook zal er extra aandacht zijn voor specifieke onderwerpen, zoals explosieveiligheid. In 2019 is ook het vervolgproject van Brzo-toezichthouders op veroudering gestart. De inzet vindt zowel plaats in het toezicht de komende jaren als door gerichte communicatie om de bewustwording te vergroten.

> LEES OOK: Brzo 2015 en ISO 45001, samen sterk

Bevindingen Brzo-inspecties 2018

In Nederland waren in 2018 396 Brzo-bedrijven actief. Dat aantal is ongeveer gelijk gebleven aan het aantal bedrijven in 2017. Er is wel een lichte verschuiving te zien van het aantal lage-drempelbedrijven naar de groep hogedrempelbedrijven. Van de hoge-drempelbedrijven is 98% tenminste één keer geïnspecteerd. Vier bedrijven zijn niet geïnspecteerd met een geoorloofde reden. Alle lagedrempelbedrijven zijn tenminste één keer in de afgelopen drie jaar op de naleving van het Brzo geïnspecteerd. Bij de Brzo-bedrijven zijn in totaal 502 inspecties uitgevoerd. 77% van de inspecties was aangekondigd naar de bedrijven, waarvan 6% ook een onaangekondigd inspectiedeel had en 23% van de inspecties was niet aangekondigd.

Eén zware overtreding

Er zijn 380 Brzo-bedrijven geïnspecteerd. Bij 43% van deze bedrijven (163) zijn geen overtredingen geconstateerd. In 2018 is er één zware overtreding geconstateerd. Hierbij is direct ingegrepen, waardoor het onmiddellijke gevaar is weggenomen. Bij 19% van de geïnspecteerde bedrijven (73) zijn middelzware overtredingen geconstateerd en bij 38% van de geïnspecteerde bedrijven (143) zijn uitsluitend overtredingen van de lichtste categorie geconstateerd.

Meeste overtredingen in Zuid-Holland en Zeeland

Uit de rapportage blijkt dat er verschillen zitten tussen de regio’s in aantal en soort Brzo-bedrijven. De regio’s Zuid-Holland/ Zeeland en Noord-Brabant kennen het hoogste aantal bedrijven. Mede daarom zijn in die regio’s ook de meeste overtredingen geconstateerd.

> LEES OOK: Lessen in veiligheid voor Brzo-bedrijven

Welke branches?

Verhoudingsgewijs zijn de meeste overtredingen geconstateerd in de branches metaal, fijnchemie, afval en bulkchemie.  Sinds vorig jaar publiceert BRZO+, mede op verzoek van uw Kamer, op haar website een nalevingslijst Brzo-bedrijven. De informatie op deze nalevingslijst komt uit de openbare samenvattingen van inspectierapporten. De lijst geeft informatie over het aantal en de ernst van de overtredingen per bedrijf. Drie keer per jaar wordt de nalevingslijst op de website BRZO+ geactualiseerd.

Ammoniakemissie

In 2018 heeft Nederland één incident gemeld aan de Europese Commissie. Het incident betrof een ammoniakemissie waardoor 17 werknemers onwel zijn geworden waarvan 12 in het ziekenhuis zijn behandeld. Ongeveer 650 werknemers zijn voor enkele uren geëvacueerd. De zware ongevallen worden altijd onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid die hier een rapport over maakt.

> LEES OOK: Inderdaad, dikke boete Shell voor explosie

Vijf doden en tien slachtoffers met permanent letsel sinds 2003

In de 326 incidenten, die sinds 2003 door Inspectie SZW zijn onderzocht, zijn verschillende overeenkomsten te zien. Bij deze 326 incidenten waren 215 slachtoffers te betreuren. Daaronder waren helaas vijf doden en in elk geval tien slachtoffers, die permanent letsel hebben opgelopen. Het is ernstig dat er in de afgelopen 15 jaar 215 slachtoffers tijdens de uitvoering van hun werk zijn gevallen.

Slachtoffers zijn procesoperators en onderhoudsmedewerkers

De slachtoffers waren voornamelijk procesoperators en onderhoudsmedewerkers. Zij hebben giftige of schadelijke stoffen ingeademd of chemische of thermische brandwonden gekregen. De incidenten gebeurden vooral in onderdelen van procesinstallaties of vanwege transport/verlading. Bij 71% van de incidenten kwamen gevaarlijke stoffen vrij zonder brand of explosie. Bij 28% van de incidenten was sprake van brand of explosie.

Menselijke fouten of materiaalverzwakking

56% van alle incidenten en 49% van alle slachtoffers zijn het gevolg van fouten bij menselijke handelingen en/of materiaalverzwakking. Net als bij het aantal zware overtredingen, is ook hier explosieveiligheid (ATEX) een aandachtspunt.

Chloor en zoutzuur

De meeste slachtoffers vielen bij incidenten met chloor en zoutzuur. Deze stoffen zijn samen met waterstof het vaakst betrokken bij een incident. Daarnaast zijn de afgelopen jaren enkele incidenten geweest door problemen met de elektriciteit- en noodstroomvoorziening.

> LEES OOK: Sancties? Die werken niet voor veilig werk

Veilige procesbeheersing

Verder blijkt uit deze meerjarige analyse dat 60% van de incidenten rustte op tekortkomingen in twee pijlers. De veilige procesbeheersing en het tijdig en adequaat herstel van afwijkingen. Het versterken van deze twee pijlers levert dus relatief veel veiligheidswinst op. Goed zicht van bedrijven op mogelijke afwijkingen buiten de operationele grenzen is daar onderdeel van. De analyse laat ook zien dat tijdens de incidenten vooral de controle op de exploitatie faalde. Dat betekent dat de gevaren en risico’s in principe bekend waren. Maar de vertaling naar goed functionerende maatregelen in de praktijk schoot tekort.

Prestatie-indicatoren

De overheid wil samen met betrokken partijen prestatie-indicatoren en parameters ontwikkelen om beter inzicht te krijgen in de veiligheid bij Brzo-bedrijven.

Bron: Staat-van-de-veiligheid-brzo-bedrijven-2018

 

> TIP: Collegereeks Nieuwe perspectieven op veiligheid

Reageer op dit artikel