nieuws

Zelfstandige Zonder Preventie maar mét eczeem

Veilig werken

Ik was onlangs op een bouwproject om een toolboxmeeting te verzorgen. Het was zeven uur in de ochtend, de mannen druppelden de bouwkeet binnen. We zouden een aantal foto’s bespreken die ze zelf hadden gemaakt op het project. Beelden van veilige en onveilige situaties.

Zelfstandige Zonder Preventie maar mét eczeem

Met een man of tien zaten we rond de tafel. De eerste foto’s werden op mobieltjes tevoorschijn getoverd. Een van de mannen, laten we hem Jeffrey noemen, deed zijn helm af. Negen hoofden draaiden zijn kant op. De aanblik van zijn hoofd was namelijk indrukwekkender dan de foto’s. Want om zijn hoofd had hij een vuurrode band: de afdruk van de binnenkant van zijn helm.

We wisselden subiet van toolboxthema. Het hoofd van Jeffrey stond nu op de agenda. Wat was er aan de hand? Het bleek dat Jeffrey continu eczeem had. Niet alleen op zijn hoofd, maar over zijn hele lijf. Er waren mannen aan tafel die dat ook hadden gehad en anderen die anderen kenden die eraan leden. Een allergische reactie, volgens hen.

Jeffrey is zelfstandige met eczeem zonder bedrijfsarts

Alle toolboxers waren het eens: een bezoekje aan de bedrijfsarts was nuttig en nodig. Maar Jeffrey bleek zelfstandige en kende het begrip bedrijfsarts niet. Als zzp’er valt hij niet onder het arbodienstregime.

Natuurlijk kan hij gewoon naar zijn eigen huisarts, maar dat is omslachtig en tijdrovend. In het arbocircuit is veel kennis over dit soort aandoeningen, terwijl de reguliere gezondheidszorg niet altijd oog heeft voor de relatie tussen werk en aandoening. Een ander bezwaar: in het reguliere circuit is terugkoppeling naar het bedrijf en daarmee potentiële betere arbeidsomstandigheden een zeldzaamheid. Bij de huisarts had Jeffrey waarschijnlijk een corticosteroïdenzalfje gekregen en hup, weer aan het werk.

> LEES OOK: Weet iedereen wat de bedrijfsarts doet?

Zonder bedrijfsarts vallen medewerkers uit of gaan weg

Fijn voor de aannemer en op korte termijn ook voor Jeffrey. Maar op de lange termijn blijven medewerkers uitvallen of zoeken ze een ander beroep. Daarom was mijn actie onorthodox. Ik regelde buiten alles om een bevriende bedrijfsarts die Jeffrey na een kort onderzoek doorverwees naar de polikliniek Mens en Arbeid voor een beroepsallergietest. Daar werd hij goed geholpen en kregen hij en het bouwbedrijf preventieve adviezen.

Zelfstandige Zonder Preventie, maar mét eczeem

Structurele ondermijning preventie beroepsziekten

De casus van Jeffrey staat niet op zich. Nederland telt 1,79 miljoen bedrijven, waarvan 1,39 miljoen éénpersoonsbedrijven. Op een beroepsbevolking van bijna 9 miljoen mensen betekent dit dat 16 procent van de werkenden zzp’er is. Dat is veel!

Voor zzp’ers en ‘gewone’ werknemers die op dezelfde plek werken, gelden in principe dezelfde arboregels. Maar sommige regels die de Arbowet voorschrijft, gelden niet voor zzp’ers. Zo hoeven ze geen RI&E te maken. En, zoals uit het geval van Jeffrey blijkt, vallen zzp’ers niet onder artikel 14 en 14a van de Arbowet.

> LEES OOK: Arboregels voor zzp’ers in een notendop

Met andere woorden: ze hebben geen recht op deskundige bijstand op het gebied van preventie en bescherming. Voor hen dus geen hulp door arbodeskundigen en bedrijfsartsen … Dat kan toch niet! Met zo’n legioen aan eenpitters wordt preventie van beroepsziekten en bedrijfsongevallen dus structureel ondermijnd. Daar moet wat aan gebeuren! En totdat dit fatsoenlijk is geregeld, vind ik dat de afkorting ZZP staat voor Zelfstandige Zonder Preventie!

Jan Snijder | survivalgids, veiligheidskundige en arbeidshygiënist. Meer weten? Kijk op SafetySafari.nl.

> Gaat u binnenkort weer mee naar de volgende klus? Lees de volgende aflevering in onze nieuwsbrief!

 

> TIP: het boek Beroepsziekten voorkomen: praktische aanpak en preventie

Zelfstandige zonder preventie en mét eczeem

Reageer op dit artikel