artikel

Actueel

Wetgeving

Het is onduidelijk hoe vaak bedrijfsartsen de privacy van zieke werknemers schenden. Volgens het Breed Platform Verzekerden en Werk is er ‘onmiskenbaar’ sprake van een trend. Maar minister De Geus van SZW verbindt aan de dertien klachten in 2006 ‘geen algemene conclusies over het functioneren van bedrijfsartsen’, antwoordt hij op vragen van SP-Kamerlid Kant. De beroepsvereniging van bedrijfsartsen erkent dat ‘het in de praktijk helaas voorkomt’.

 

Bedrijfsartsen zijn gehouden aan hun beroepsgeheim. Maar volgens het Breed Platform Verzekerden en Werk (BPV&W), waar werknemers klachten kunnen melden over hun behandeling tijdens ziekte en reintegratie, klagen zieke werknemers steeds vaker dat bedrijfsartsen vertrouwelijke medische informatie verstrekken aan derden, zoals werkgevers of verzekeraars. In 2006 kreeg het BPV&W hierover dertien klachten. Het BPV&W signaleert in Trouw een trend. Vooral freelance bedrijfsartsen zouden te lichtzinnig omgaan met medische gegevens.

 

Letselschadeadvocaat Govert-Jan Knotter van Wout van Veen advocaten in Utrecht schetst een zelfde beeld. Ook hij spreekt van ‘een zekere trend’. De advocaat diende onlangs een klacht in tegen een medisch adviseur van een verzekeraar. Deze had medische informatie over een zieke werknemer doorgespeeld aan de advocaat van de werkgever. Het Medisch Tuchtcollege berispte daarop de adviseur voor het schenden van zijn beroepsgeheim. Knotter: ‘Ik heb zeker de indruk dat medische gegevens vaker en makkelijker doorgespeeld worden. Het is alleen vaak moeilijk te bewijzen, veelal gaat het om een sterk vermoeden. In mijn zaak was het dit keer overduidelijk: de aanbiedingsbrief zat bij de processtukken.’ Naar aanleiding van de berichtgeving in Trouw vroeg Tweede Kamerlid Kant (SP) of de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het oordeel van het BPV&W delen en welke (wettelijke) waarborgen er zijn om privacyschendingen te voorkomen. Maar minister De Geus van SZW velt op basis van de dertien meldingen geen oordeel. ‘Aan deze niet-representatieve cijfers kan ik geen algemene conclusies verbinden over het functioneren van de bedrijfsartsen’, aldus De Geus, die erop wijst dat vertrouwelijkheid en het beroepsgeheim onder andere zijn gewaarborgd in de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst.

 

De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) erkent in een reactie dat het schenden van het medisch beroepsgeheim door bedrijfsartsen ‘in de praktijk helaas voorkomt’. Maar het gaat voorzitter P. Rodenburg te ver om te spreken van een trend. Rodenburg: ‘Privacyschendingen zijn zeker geen trend. Bedrijfsartsen moeten zich houden aan het beroepsgeheim en dat doen ze ook. Na overleg met de patient communiceren bedrijfsartsen wel over arbeidsmogelijkheden. Dat zijn ze ook verplicht binnen de Wet Verbetering Poortwachter.’

 

Advocaat Knotter ziet daarin een oorzaak voor het toenemend aantal klachten. Knotter: ‘Binnen Poortwachter is de rol van werkgevers bij de reintegratie van zieke werknemers toegenomen. De bedrijfsarts informeert de werkgever over het verloop van de ziekte. Daarmee begeeft de bedrijfsarts zich op een hellend vlak. Je bindt de kat op het spek. Wat is nog geheim? Poortwachter creeert een spanningsveld waar je heel voorzichtig mee moet omgaan.’

 

Volgens NVAB-voorzitter Rodenburg wordt soms ten onrechte naar zijn beroepsgroep gewezen. Rodenburg: ‘Steeds vaker worden bij verzuimbegeleiding niet-medici ingeschakeld, zoals reintegratiecoaches. Dat leidt tot verwarring. Soms gaan klachten over het handelen van deze personen, zonder dat er een bedrijfsarts aan te pas is gekomen.’

 

De NVAB gaat desalniettemin haar leden via website en nieuwsbrief nog eens wijzen op het belang van het beroepsgeheim. Voorzitter Rodenburg meent dat klachten voor een groot deel voorkomen kunnen worden door goede communicatie tussen bedrijfsarts, organisatie en patient. ‘De patient moet goed geinformeerd worden over wat de bedrijfsarts communiceert naar de organisatie’, aldus Rodenburg.

 

Als een patient niet tevreden is, moet deze vooral eerst met de bedrijfsarts gaan praten, adviseert de NVAB-voorzitter. ‘Dat kan in veel gevallen een langdurige klachtenprocedure voorkomen.’

 

Het aantal meldingen van pesten in het voortgezet onderwijs is het afgelopen schooljaar verdubbeld naar bijna zeshonderd. Dat meldt de DSP-groep.

 

Op de 120 scholen die bij een door DSP-groep ontwikkeld registratiesysteem zijn aangesloten, vonden 1482 diefstallen, 1182 vechtpartijen, 706 vernielingen en 606 bedreigingen plaats. Ruim 80 keer was er sprake van bezit van of handel in drugs, 52 keer van wapenbezit en bijna 90 keer van seksuele intimidatie.

 

De cijfers kwamen naar buiten kort voor de start van een steunpunt dat scholen moet helpen met vragen over agressie en manieren om agressie op school tegen te gaan. Het steunpunt vloeit voort uit het Arboplusconvenant ‘Reintegratie, Verzuimbeleid en Agressie en Geweld en is te bereiken via onderwijs@ivp.nl of 06-20599897.

 

Sectoren die een arboconvenant afsloten, konden een daling van het ziekteverzuim met 22 procent in de boeken schrijven tegenover een daling van 9 procent in ‘arboconvenantloze’ sectoren. Dat beweert het ministerie van SZW op basis van de voortgangsrapportage over de uitvoering van de arboconvenanten, het programma Versterking Arbeidsveiligheid en het programma Versterking Arbeidsomstandigheden Stoffen (VASt) die staatssecretaris Van Hoof naar de Tweede Kamer zond.

 

Meer dan de helft van de Nederlandse beroepsbevolking kreeg te maken met een arboconvenant. Er werden 69 arboconvenanten afgesloten die 3,7 miljoen werknemers bestreken. De convenanten kostten 310 miljoen euro, 213 miljoen werd door de sectoren zelf opgehoest.

 

Het programma Versterking Arbeidsveiligheid dient het aantal arbeidsongelukken te verlagen. Volgens SZW zijn er jaarlijks 85.000 arbeidsongevallen waarvan 100 met een dodelijke afloop. Door werknemers in bedrijven en sectoren waar de risico’s groot zijn bewust te maken van de gevaren en te stimuleren om veilig te werken zal dat aantal omlaag gaan, zo neemt SZW aan. Deelnemende bedrijven varieren van een academisch ziekenhuis (vermindering risico dat werknemers geinfecteerd raken via injectienaalden), een bouwonderneming (veiligheidsinstructie voor alle werknemers op de bouwplaats) en boerenbedrijven (veiligheidskrant) tot een bedrijf in transportwerktuigen (gehoorbescherming). Het programma kent 21 projecten. Een chemiebedrijf slaagde erin het aantal ongelukken met 40 procent te verlagen, aldus SZW.

 

Ook het VASt-programma is succesvol, meent de staatssecretaris. Jaarlijks krijgen ongeveer 17.000 mensen in Nederland een beroepsziekte door werken met gevaarlijke stoffen. VNO-NCW, MKB-Nederland, brancheorganisaties en zes ministeries maakten in VASt afspraken over een effectieve aanpak van gevaarlijke stoffen in bedrijven. Bedrijven kunnen de risico’s onder andere in kaart brengen via ontwikkelde instrumenten zoals de ‘Stoffenmanager’ en PIMEX.

 

Bedrijven die reparaties verrichten aan tankschepen, zijn nog altijd niet alert genoeg op brand- en explosiegevaar. Dat meldt de Arbeidsinspectie. Bijna zestig procent van de reparatiebedrijven ‘vergat’ na de start van hun werkzaamheden regelmatig te meten of zich gevaarlijke gassen in de schepen bevonden. De Arbeidsinspectie noemt dit resultaat zorgwekkend. Vooral omdat de laatste vijftien jaar bij het werk in besloten ruimtes in onder meer tankschepen veertig dodelijke slachtoffers vielen.

 

De inspectiedienst controleerde dit jaar zeventig bedrijven. De nadruk lag op maatregelen om de gevaren van verstikking, bedwelming, vergiftiging en brand en explosie te voorkomen. Resten van brandbare vloeibare gassen en dampen vormen bij reparatiewerk grote risico’s.

 

De Arbeidinspectie vond het opmerkelijk dat de reparatiewerven weinig kennis hadden over het werken met gevaarlijke stoffen en de werking en het onderhoud van controleapparatuur.

 

De helft van het winkelpersoneel wordt regelmatig uitgescholden door klanten. Ook bedreigen klanten winkelpersoneel en krijgen sommige medewerkers daadwerkelijk klappen. Dit blijkt uit onderzoek van de Arbeidsinspectie.

 

De Arbeidsinspectie vroeg vorig jaar het personeel van ruim 450 winkels in centra van (middel)grote steden naar hun ervaringen. Ongewenst gedrag door klanten is een toenemend probleem in de detailhandel en een belangrijke oorzaak van (langdurig) ziekteverzuim.

 

Veelal gebruiken klanten verbaal geweld, zoals schelden. Een op de tien verkopers werd bedreigd en zeven procent van de medewerkers was slachtoffer van lichamelijk geweld. Bij een op de tien medewerkers leidde de agressie tot blauwe plekken, littekens, slaapproblemen of straatvrees.

 

Volgens de Arbeidsinspectie doen werkgevers nog te weinig om hun personeel te beschermen. Vanuit de branche zijn weliswaar tips, adviezen en richtlijnen opgesteld, maar in de praktijk gebeurt daar nog te weinig mee, stelt de AI. Vooral kleine winkels hebben vaak geen structurele aanpak tegen agressie en geweld.

 

Of winkeliers maatregelen treffen, hangt sterk af van de ervaringen die ze hebben met agressie en geweld. Als er in het verleden niets is gebeurd, doen ze weinig tot niets aan preventie. Het personeel beschouwt verbale agressie, zoals schelden en vloeken, ook nog vaak als ‘iets wat er bij hoort’.

 

Winkeliers noemen het meest organisatorische maatregelen, bijvoorbeeld om te voorkomen dat een medewerker alleen in de winkel staat. Zo’n veertig procent van de werknemers heeft voorlichting gehad over agressie en geweld. Deze richt zich vooral op het voorkomen van diefstal en vandalisme. Pas bij een hoog risico van overvallen en diefstallen besluiten winkeliers tot bouwkundige of technische aanpassingen, zoals videobewaking of alarmsystemen.

 

Professor Andrew Hale (62) heeft vrijdag 15 september afscheid genomen van zijn voltijds leerstoel Veiligheidskunde aan de Technische Universiteit Delft. Hale hield voor de aanwezigen de afscheidsrede ‘Method in your madness: system in your safety’.

 

Andrew Hale was sinds 1984 hoogleraar Algemene Veiligheidskunde aan de Faculteit Techniek, Bestuur en Management van de TU Delft. Tevens is hij lid van het hoofdbestuur van de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK). Hij werd in april van dit jaar voor zijn werk koninklijk onderscheiden met een benoeming tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

 

Hale bouwde aan de TU Delft een onderzoeksgroep op die wereldfaam veroverde. Met veel van zijn denkbeelden stond hij aan de basis van wettelijke bepalingen voor veiligheid en veiligheidssystemen. Ook oefende hij veel invloed uit op de wijze waarop in bedrijven, bij vervoersondernemingen en in de luchtvaart met veiligheid wordt omgegaan. Hij heeft in Nederland veiligheidskunde als wetenschap op de kaart gezet. Hale heeft bijna honderd wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan.

 

Naast zijn werk aan de TU Delft is Hale onder meer voorzitter van de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR) van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), lid van de Veiligheidsadviescommissie van Schiphol en afgevaardigde van Nederland bij het European Network of Safety & Health Practioner Organisations. Eerder was Hale voorzitter van het College van Deskundigen van Vakbekwaamheid SKO.

 

Professor Hale gaat met vervroegd pensioen en wil zich weer in Groot-Brittannie vestigen. Hij stopt niet helemaal met zijn werk. Hij zal promovendi die hij momenteel onder zijn hoede heeft, blijven begeleiden.

 

Het chemiebedrijf Dow heeft met het project ‘Verenigde Dow Partners’ de Responsible Care-prijs 2006 van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) gewonnen. Via een disciplinegerichte veiligheidsaanpak wist Dow veiligheidscijfers voor het eigen personeel en dat van onderaannemers te verbeteren.

 

Dow maakt als chemiebedrijf uiteenlopende producten voor verschillende consumentenmarkten. Doel van het project ‘Verenigde Dow Partners’ was om samen met onderaannemers de veiligheidsprestaties te verbeteren, zonder concurrentiebeding. Dat leidde ertoe dat onderaannemers onderling beschikbare kennis uitwisselden en de veiligheidsprestaties beter dan ooit waren. Juryvoorzitter Marius van Enthoven noemde het project ‘voor andere chemiebedrijven een inspirerend voorbeeld’.

 

Binnen het Responsible Care-programma streeft de chemische industrie ernaar om de prestaties op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu en de communicatie daarover te verbeteren. De VNCI reikt sinds 1999 de Responsible Careprijs uit.

 

Bijna vierduizend volledig arbeidsongeschikten krijgen vooralsnog geen IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Volgens het UWV, Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen, staat niet vast dat zij duurzaam volledig arbeidsongeschikt zijn.

 

Het UWV verzorgt vanaf januari 2006 de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), de opvolger van de WAO. Volgens de nieuwe wet krijgen alleen duurzaam volledig arbeidsongeschikten nog een uitkering voor volledige arbeidsongeschiktheid: de IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). In andere gevallen krijgen mensen een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten).

 

Tot en met juni 2006 heeft het UWV 7.300 mensen een WIA-uitkering toegekend. Ongeveer 1.500 mensen kregen een IVA-uitkering. Daarnaast kregen 5.800 mensen een WGA-uitkering. Van hen is bijna tweederde volledig arbeidsongeschikt, maar zij kunnen misschien in de toekomst toch nog aan het werk, houdt het UWV een slag om de arm. In de toekomst zijn herbeoordelingen nodig om te bepalen in hoeverre zij duurzaam volledig arbeidsongeschikt zijn.

 

Het totale aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (WAO, Wajong, WAZ, WGA en IVA) daalde in de eerste zes maanden van 2006 tot 876.000 uitkeringen. Eind 2005 was dit nog 904.000, meldt het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen (UWV) in zijn halfjaarverslag. Het aantal WAO-uitkeringen daalde van 703.000 naar 666.000 uitkeringen. Dit komt onder andere door herbeoordelingen, waarbij WAO’ers jonger dan vijftig jaar volgens strengere eisen worden herkeurd. Sinds de start van de herbeoordelingen eind 2004 zijn bijna 181.000 mensen opnieuw beoordeeld. Van 36,3 procent werd de uitkering verlaagd of beeindigd. Dit jaar verwacht het UWV in totaal 114.000 mensen opnieuw te beoordelen.

 

Arbo-organisatie Maetis en Turien & Co Assuradeuren lanceren samen een nieuw pakket: All-inMaetis. All-inMaetis is een pakket dat werkgevers ondersteunt bij de aanpak van ziekteverzuim en waarin de dienstverlening van Maetis wordt gecombineerd met meerdere verzekeringsproducten, zoals een verzuimverzekering, een WIA-verzekering, een rechtsbijstandmodule, een collectieve zorgverzekering en extra arbodienstverlening.

 

Bedrijfsfysiotherapie vermindert arbeidsverzuim. Dit concludeert het UMC St. Radboud op basis van een onderzoek onder 88 medewerkers van bedrijven met het Bedrijfszorgpakket (BPZ) van zorgverzekeraar VGZ-IZA. In het onderzoek werd na anderhalf jaar gekeken naar het effect van de behandeling door de fysiotherapeut.

 

Het eerste Pareltje voor een goed initiatief op het gebied van gezondheidsmanagement is uitgereikt aan Verpleeghuis en Reactiveringscentrum Regina Pacis in Arnhem. Het Pareltje is een idee van het Werkgeversforum Kroon op het Werk en wordt elke maand uitgereikt aan een organisatie die het goed doet in het gezondheidsmanagement.

 

Het Nationaal Arbocongres 2006 wordt op donderdag 30 november in Ermelo gehouden. Op het congres staan de nieuwe Arbowet en gezondheidsmanagement centraal. Er zijn tal van lezingen, workshops, rondetafeldiscussies en een themamarkt over gezondheidsmanagement. Het Nationaal Arbocongres, met als ondertitel ‘actualiteit en gezondheidsmanagement’, wordt georganiseerd door Kluwer. Meer informatie: www.arboonline.nl/congres.

 

Arbouw heeft een stoffenmanager Bouwnijverheid ontwikkeld. Met het instrument kunnen werkgevers in de stukadoors- en tegelzetbranche de risico’s van gevaarlijke stoffen herkennen en beheersen. De stoffenmanager is ontwikkeld binnen het programma Versterking Arbeidsomstandighedenbeleid Stoffen (VASt) van het ministerie van SZW en wordt in de toekomst uitgebreid voor meer beroepsgroepen. Het instrument is te vinden op www.stoffenmanagerbouwnijverheid.nl.

 

Er is een nieuwe versie verschenen van PISA, het Product Informatie Systeem Arbouw. PISA is een hulpmiddel om gezond en veilig met bouwmaterialen en -producten te werken. In de nieuwe versie van PISA zijn vijfhonderd nieuwe producten opgenomen, waardoor het systeem nu informatie over vierduizend producten en materialen bevat. PISA is gratis te downloaden van www.arbouw.nl.

 

Het grondrecht op privacy van werknemers moet wettelijk expliciet worden erkend. Dat stelt M. Koevoets in haar proefschrift ‘Wangedrag van werknemers’. Koevoets promoveerde eind augustus aan de Erasmus Universiteit. In haar proefschrift onderzoekt Koevoets hoe ver werkgevers mogen gaan om wangedrag van hun werknemers op te sporen om het te kunnen beeindigen. Zij trekt daarbij onder andere een vergelijking naar het strafrecht.

 

Ongewenste omgangsvormen gaan onderzocht worden binnen de politieorganisatie. De Nederlandse Politiebond (NPB) heeft Rutgers/N ISSO hiertoe opdracht gegeven. Het bureau deed dat eerder in 2000. Gebrekkige communicatie leidde ertoe dat agenten twijfelden aan de oprechtheid van het vervolgonderzoek.

 

Meer vrouwen zijn financieel onafhankelijk, tegen steeds minder mannen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Van de elf miljoen mensen tussen 15 en 65 jaar verdiende in 2004 zestig procent 10.300 euro of meer. Van de vrouwen was 44 procent financieel onafhankelijk, vier procent meer dan in 2000. Het aantal financieel onafhankelijke mannen daalde van 78 naar 76 procent.

 

Werkgevers kunnen straks reintegratiekosten verhalen op degene die de ziekte heeft veroorzaakt. Dit meldt minister De Geus van het ministerie van SZW in een brief aan de Tweede Kamer. Er komt een wetswijziging voor het regelen van dit zogeheten regresrecht van werkgevers in de Wet WIA (Werk en inkomen naar arbeidsvermogen).

 

Reageer op dit artikel