artikel

Arbo leeft niet bij brancheorganisaties

Wetgeving

‘Wij hadden sterk het vermoeden dat de brancheorganisaties helemaal nog niet klaar zijn voor een dominante rol op het gebied van arbeidsomstandigheden’, vertelt Henk Bolk van Dexis Arbeid, een managementadviesbureau op het gebied van arbeid en arbeidsomstandigheden. ‘De meeste branches leken zich nog nauwelijks te realiseren wat hun boven het hoofd hing.’

 

Om het vermoeden te staven, schakelde Dexis een onderzoeksbureau in. Heliview Research kreeg de opdracht om in kaart te brengen wat de brancheorganisaties aan arbeid en gezondheid doen en of de branches op de hoogte zijn van de komende wetswijzigingen. Ook moest het de relaties met de bonden peilen. De onderzoeksresultaten liegen er niet om. De meerderheid van de brancheorganisaties doet niets aan arbeidsomstandigheden en weet niet dat de Arbowet wordt gewijzigd. Maar een klein deel heeft van de arbocatalogus gehoord, nog een kleiner deel is van plan om er een op te stellen. Meer dan de helft van de branches beschikt over geen enkele basis voor een arbocatalogus. Een minderheid is echt tevreden over de samenwerking met de bonden. Lichtpuntje: brancheorganisaties uit de industrie, landbouw en bouwnijverheid, sectoren met grote arbeidsrisico’s, lopen voor op de rest.

 

‘Brancheorganisaties zijn duidelijk niet voorbereid op hun toekomstige rol’, concludeert Bolk. ‘Ze zien het onderhandelen over arbeidsomstandigheden nog helemaal niet als hun taak. Er gaapt een kloof tussen wat de politiek van de brancheorganisaties verwacht en de praktijk.’

 

Maar misschien valt het wel mee met die kloof. Sinds het Heliview-onderzoek is verricht, is de wetswijziging uitgebreid in het nieuws geweest. De kans is dus groot dat de brancheorganisaties inmiddels wakker zijn geschud. Daar komt bij dat het Heliview-onderzoek een enigszins vertekend beeld geeft. De onderzoekers gooien grote en kleine en hoog- en laagrisicobranches op een hoop. Maar moet er evenveel waarde worden gehecht aan de voorbereidingsgraad van de belastingadviseurs als van de bouwnijverheid? Bovendien zijn de respondenten uit het onderzoek optimistisch over hun mogelijkheden: driekwart zegt over voldoende capaciteit te beschikken om te reageren op de wetswijziging en daarmee samenhangende ontwikkelingen.

 

Bolk vreest dat de brancheorganisaties de arbocatalogi straks niet op tijd afkrijgen. Het is niet helemaal duidelijk, maar zoals het er nu naar uit ziet, krijgen de branches tot halverwege volgend jaar de tijd. Uit het onderzoek blijkt echter dat zelfs van de branches met een arboconvenant pas zestig procent een eerste aanzet voor een catalogus heeft. De rest van de branches heeft nog minder. De sociale partners moeten nog een hoop werk verzetten.’

 

Hij acht het dan ook onvermijdelijk dat Den Haag actie onderneemt. ‘De overheid denkt ten onrechte nog steeds dat de sociale partners staan te trappelen om samen de arbocatalogi uit de grond te stampen. Daarom beperkt ze haar eigen rol tot een internetportal en een andere aanpak door de Arbeidsinspectie. Maar vergeet niet dat de arboconvenanten ook heel zware inspanningen vergden. Sociale Zaken ontkomt er niet aan om de benodigde ontwikkelingen te pushen en facilitair te ondersteunen.’

 

BRANCHEORGANISATIES EN NIEUWE ARBOWET

 

Heliview Research ging na hoe en in welke mate brancheorganisaties hun nieuwe rol (gaan) vervullen op het gebied van arbeidsomstandigheden. Hiervoor benaderde het bureau 200 brancheorganisaties, waarvan er uiteindelijk 84 aan het onderzoek deelnamen. Heliview verrichtte het onderzoek in de laatste week van februari en de eerste van maart; Dexis presenteerde het onderzoeksrapport eind mei.

 

De belangrijkste onderzoeksbevindingen waren:

 

» 44 procent van de brancheorganisaties uit het onderzoek heeft een arboconvenant afgesloten; 46 procent beschikt over een mantelovereenkomst met meestal een arbodienst;

 

» 11 procent is niet goed op de hoogte van de laatste wetswijzigingen; volgens 55 procent is de rol van de arbodiensten niet veranderd sinds de wetswijzigingen;

 

» 20 procent beschikt over een branchevoorziening of een branchespecifieke cursus op het gebied van arbeidsomstandigheden;

 

» circa 39 procent weet van de komende wetswijzigingen. Van de brancheorganisaties uit de landbouw, industrie en bouw is tweederde op de hoogte;

 

» ruim 58 procent van de brancheorganisaties heeft nog nooit gehoord van het fenomeen ‘arbocatalogus’; 26 procent is van plan om eraan te beginnen. De rest twijfelt nog;

 

» het merendeel van de brancheorganisaties is tevreden over de informatie en ondersteuning door werkgeverskoepels (75%). 44 procent is tevreden over de samenwerking met de vakbonden, maar 39 procent noemt de samenwerking echter matig, slecht of niet bestaand.

 

Plannen brancheverenigingen om aan de slag te gaan met het samenstellen van een Arbocatalogus

 

 

Mate waarin er bouwstenen zijn voor de arbocatalogus

 

 

Bron: Heliview Research, Marktverkenningen brancheverenigingen t.b.v. Dexis Arbeid, Breda, maart 2006

 

 

Reageer op dit artikel