artikel

Arbeidstijdenwet en arbo

Wetgeving

Een werkgever die zich niet aan de Arbeidstijdenwet houdt, kan worden veroordeeld wegens schending van zijn zorgplicht. Hoe pakt dat uit in de praktijk?

Arbeidstijdenwet en arbo

Want de Arbeidstijdenwet heeft wel degelijk ook te maken met arbeidsomstandigheden. Denk aan situaties die verband houden met rijtijden, voldoende rustpauzes en overwerk.

Arbeidstijdenwet

De Arbeidstijdenwet (Atw) is een complex geheel van regels dat de maximale werktijden en minimale rusttijden van werknemers in een bepaalde periode bepaalt. Er zijn extra normen voor nachtarbeid, werken op zondag en oproepdiensten (consignatie). De Arbeidstijdenwet geldt voor iedereen vanaf 18 jaar die voor een werkgever werkt, dus ook voor uitzendkrachten, gedetacheerden en stagiairs. En voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar, voor wie aanvullende regels gelden. De wet heeft zeker ook te maken met arbeidsomstandigheden: een werkgever die zich er niet aan houdt loopt het risico op een veroordeling vanwege schending van de zorgplicht – ex artikel 7:658BW.

Rijtijden

De meeste overtredingen van de Atw vinden plaats in het wegvervoer. Daarbij gaat het niet alleen om werkelijk te veel gemaakte uren. Ook het niet of niet juist invullen van de benodigde papierwinkel kan aanleiding zijn tot het opleggen van (soms draconische) boetes. Zo kreeg een bedrijf een – in hoger beroep gematigde – boete omdat het geen deugdelijke registratie had gevoerd ter zake de arbeids- en rusttijden van één en hetzelfde voertuig met dezelfde bestuurder. Daardoor was een adequaat toezicht op de arbeids- en rusttijden niet mogelijk.

Zorgplicht

Dat rechters creatief om kunnen gaan met aan hen voorgelegde zaken blijkt onder meer uit een uitspraak van het gerechtshof Den Haag. Een schoonmaker is arbeidsongeschikt geraakt door een val van een trap tijdens het werk. Hij claimt dat dit kwam door oververmoeidheid wegens lange uren zonder voldoende pauzes. Het hof is er niet van overtuigd dat de man tijdens het werk is gevallen, maar laat hem toe tot nadere bewijsvoering. Daarbij moet hij ook aantonen dat hij (te) veel uren heeft moeten werken. Slaagt hij daarin, dan heeft de werkgever zijn zorgplicht geschonden.

Burn-out

Zaken die gaan over burn-out, hebben ook vaak te maken met (te) veel door de werknemer in kwestie gemaakte uren. Al dan niet met stilzwijgende toestemming van de werkgever of een van diens leidinggevenden. Bijvoorbeeld de accountant die als gevolg van een burn-out arbeidsongeschikt raakt en zijn werkgever aansprakelijk stelt. Volgens het hof heeft de werknemer bewezen dat hij stelselmatig een aanzienlijk aantal uren overwerk verrichtte, dat hij daardoor werd overbelast en dat de omvang van het overwerk en de overbelasting bij de werkgever en de direct leidinggevende kenbaar was.

Ondernemingsraad

In de grotere bedrijven speelt ook de ondernemingsraad een rol als het gaat om arbeids- en rusttijden. Op grond van artikel 17, eerste lid onder b van de Wet op de ondernemingsraden, heeft de ondernemingsraad immers instemmingsrecht bij een besluit tot vaststelling, wijziging of intrekking van een arbeids- en rusttijdenregeling of een vakantieregeling.

Dit is een samenvatting van het artikel ‘Tijd is geld’ van Rob Poort. U leest het volledige artikel in Vakblad Arbo.

>> TIP: Bijblijven met jurisprudentie? Kom naar de Arbo Actualiteitendag.

>> Meer weten over de Arbowet? Download de whitepaper.

Reageer op dit artikel