artikel

Sloopwerk en zorgplicht, zo vallen er doden

Wetgeving

Iedereen die professioneel sloopwerk doet, weet dat je muren moet schoren om instorten te voorkomen. Maar weten en ernaar handelen zijn twee verschillende dingen. Dat blijkt maar weer eens bij de sloop van een huis. Een werknemer moet die fout met de dood bekopen.

Sloopwerk en zorgplicht, zo vallen er doden

In december 2016 valt bij sloopwerk aan een woning een muur om omdat die – anders dan de andere binnenmuren – niet voldoende is geschoord. Bij het weghalen van een achterwand stort de zijmuur in en daarbij komt een werknemer om het leven. Het openbaar ministerie (OM) vervolgt hoofdaannemer en onderaannemer wegens dood door schuld.

Hoofdaannemer: onderaannemer ingehuurd voor sloopwerk

De hoofdaannemer vindt dat hij niet verantwoordelijk is, omdat hij juist een onderaannemer heeft ingehuurd voor het sloopwerk. Hij heeft alleen iemand aan laten wijzen welke muur er tegen de vlakte moest. Dat gebeurde als collegiale dienstverlening, omdat de uitvoerende kracht van de onderaannemer verhinderd was. Verder is hij geen werkgever in de zin van de Arbowet, meent hij.

> LEES OOK: Zo zit ’t met zorgplicht voor een sloop-zzp’er

Onderaannemer (mede)verantwoordelijk voor veilige bouwlocatie

Volgens de rechtbank werd het sloopwerk uitgevoerd door personen die werkten voor de onderaannemer. Die laatste was op grond van de Arbowet dan ook (mede)verantwoordelijk voor een veilige arbeidsplaats.

De met de sloop samenhangende werkzaamheden en met name de zorg voor een veilige bouwlocatie, kunnen de hoofdaannemer worden toegerekend. Op grond van art. 1a, tweede lid Woningwet is ieder die een bouwwerk bouwt, gebruikt of sloopt, verplicht te zorgen dat daarbij geen gevaar voor de veiligheid ontstaat. De hoofdaannemer wist dat ook, gezien de verwijzing in zijn V&G plan naar het Bouwbesluit. Het was de taak van zijn uitvoerder om de planning en de kwaliteit te bewaken. Die uitvoerder was ook werkelijk betrokken bij het sloopwerk.

> LEES OOK: V&G-plan: opdrachtgever (mede)aansprakelijk 

Nauwe samenwerking hoofd- en onderaannemer bij sloopwerk

De conclusie is dat hoofdaannemer en onderaannemer in nauwe samenwerking het sloopwerk hebben laten verrichten. Dit betekent dat beide partijen een zorgplicht hebben voor de veiligheidsaspecten.

muur stort in, bouwvakker dood bij sloopwerk

Er was wel instructie gegeven, maar die werd niet opgevolgd. Het toezicht was onvoldoende. Zo was een van de uitvoerders niet aanwezig en de ander vertrok meteen na het geven van zijn instructies. Maar ernstiger is dat er kennelijk niemand bij heeft stilgestaan dat met de sloop van de achterwand een ongeschoorde binnenmuur geheel los kwam te staan. Het risico was volgens de rechtbank zeker voor professionele uitvoerders duidelijk zichtbaar. Die hadden dit risico ook moeten onderkennen, met het oog op hun zorgplicht voor de veiligheid.

> LEES OOK: Zo zit ’t met zorgplicht van opdrachtgevers

Schending zorgplicht: beide partijen schuldig aan dode

De muur schoren had omvallen ervan eenvoudig kunnen voorkomen. Dat is overtreding van art. 3.3 en 3.17 Arbobesluit. Hoofd- en onderaannemer hadden, gezamenlijk handelend, “redelijkerwijs kunnen en moeten weten dat daardoor levensgevaar of ernstig schade aan de gezondheid ontstond of te verwachten was” (art. 32 Arbowet). Beide partijen zijn daarin ernstig tekortgeschoten. Daarmee zijn beiden schuldig aan de dood van het slachtoffer (art. 307 Wetboek van Strafrecht).

> LEES OOK: Dit moet er beter in de bouw, zegt de OVV

Volgt voor beide ondernemingen, conform de eis, een boete van 40.000 euro, waarvan 20.000 euro voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De rechtbank merkt nog op dat een straf, in welke vorm en hoe groot ook, het leed van de nabestaanden niet ongedaan zal kunnen maken.

Bron: Rechtbank Oost-Brabant, 6 november 2018, ECLI:NL:RBOBR:2018:5430 & 5429
Auteur: Rob Poort | Bureaupoort.nl

 

> TIP: Bijblijven met arbowetgeving en -jurisprudentie? Kom naar de Arbo Actualiteitendag!

Hoe sloopwerk heel erg fout kan gaan

Reageer op dit artikel