blog

Openbaarheid

Wetgeving

De meeste rechtszaken zijn openbaar, behalve als de rechter besluit om de deuren te sluiten, bijvoorbeeld in een zedenzaak waarbij jeugdigen zijn betrokken. Dan nog wordt daar terughoudend mee omgegaan. In elk geval wordt de uitspraak altijd in het openbaar gedaan. Dat is in de wet vastgelegd. Een deel van de meer dan 1 miljoen (!) uitspraken die onze rechtscolleges jaarlijks doen wordt ook gepubliceerd. We hebben het dan over de rechtspraak door de gebruikelijke colleges, rechtbank (inclusief de sector Kanton), gerechtshof en Hoge Raad. Daarbij worden namen en rugnummers niet gegeven.

Openbaarheid

 

Maar er wordt op nog vele andere plaatsen recht gesproken. Denk bijvoorbeeld aan de tuchtrechtspraak, van advocaten via medici tot en met voetballers. Of de Raad voor de

 

Scheepvaart
of de Raad voor de journalistiek. Allemaal vormen van corrigerende of oordelende rechtspraak die door iedereen zijn te raadplegen en volledig openbaar zijn. En in dit – zeer onvolledige – rijtje mag natuurlijk niet worden vergeten de Nationale ombudsman, die klachten behandelt van burgers over de overheid. Ook op diens website zien we de nodige praktijkvoorbeelden die een goede indruk geven van de klachten die hij heeft opgelost. En een heel bijzondere, die ook niet mag worden vergeten is natuurlijk de Rijdende Rechter, mr. Frank Visser. Ook diens – bindende – uitspraken zijn openbaar na te zien.

 

Maar anders wordt het, als de bestuurlijke boete om de hoek komt kijken. Een boete die bijvoorbeeld kan worden opgelegd als een bedrijf een bepaling van het Arbeidsomstandighedenbesluit heeft overtreden. Dat kan een “gewone” overtreding zijn, zoals het niet op orde zijn van een steiger, waarmee het valgevaar niet voldoende is voorkomen, of als gevolg van een ongeval. Zeker als daardoor ziekenhuisopname volgt, kan dat een fikse boete tot gevolg hebben. De werkgever kan bezwaar maken tegen deze boete. Dat bezwaar wordt vaak niet gehonoreerd, wat op zich niet zo onlogisch is, omdat doorgaans inderdaad de wet daadwerkelijk is overtreden. Maar de reactie op het bezwaarschrift wordt niet openbaar gemaakt. Het waarom blijft onduidelijk.

 

Met ingang van 1 januari van dit jaar is de Arbowet (weer eens) gewijzigd. Met als gevolg, dat de handhaving door middel van het strafrecht zo ongeveer uit de wet is verdwenen. Ik wijs bijvoorbeeld op het schrappen van het tweede lid van artikel 10 Arbowet. Dat artikel geeft aan, dat de werkgever er voor moet zorgen, dat de gevaren voor derden die eventueel op zijn terrein komen, moeten worden voorkomen. Als er desondanks een ongeval gebeurt, waarbij die derde betrokken is, dan was dit een overtreding in de zin van de Wet op de economische delicten. Dat gaf de mogelijkheid tot strafrechtelijk vervolging en daarmee een rechterlijke uitspraak. Die dus ook openbaar was. De overtreding van art. 10 wordt per 1 januari niet meer strafrechtelijk vervolgd. Er staat wel een fikse boete op en daar kan natuurlijk weer bezwaar tegen worden gemaakt. Maar wat zou er op tegen zijn, om de reactie op dat bezwaar openbaar te maken? Al is het maar ter lering voor anderen. Ook dat kan zonder namen en rugnummers!

 

Rob Poort
www.bureaupoort.nl

Reageer op dit artikel