nieuws

Domme regels, weg ermee

Wetgeving

Regels. Iedere arbo- of veiligheidsprofessional heeft ermee te maken. Wouter Hart, auteur van de bestseller Verdraaide organisaties, is er niet enthousiast over.

Domme regels, weg ermee

In Nederlandse bedrijven stuit Hart vaak op een onwerkbaar woud aan vastgelegde verplichtingen en domme regels. Die dan ook op grote schaal worden genegeerd. Of contraproductief werken als mensen zich er wél aan houden.

Hart wijst wel op een belangrijk onderscheid tussen harde en zachte regels. “Bij voetbal is een bal die helemaal over de zijlijn gaat, uit. Dat is een harde regel. Dat je niet mag trekken en duwen, is ook een regel. Maar past een scheidsrechter die zwart-wit toe, dan is de lol er snel af. Dat is dus een zachte regel.”

Voor hoogopgeleiden werken domme regels demotiverend

Daarnaast vindt Hart dat we een splitsing moeten maken tussen generieke en variatie-vraagstukken. “In zorginstellingen moet de koelkast altijd op maximaal 7 graden staan”, zegt Hart. Die regel is universeel. Maar Hart ziet nog een belangrijk onderscheid: sommige regels moeten gelden voor iedereen, andere zeker niet. “In een restaurant de regel hanteren dat iedere kok zich strikt aan het recept moet houden, is goed voor de stagiair, maar maakt de chef-kok ongelukkig. Sommige regels zijn heel geschikt voor ongeschoolden of mensen die de boel willen belazeren. Voor hoogopgeleiden van goede wil werken domme regels zeer demotiverend.”

> LEES OOK: Demotiveren, zo doet u dat ;-)

Te veel harde en zachte regels gelden nu voor iedereen

Hart vindt dat nu te veel regels – harde en zachte – voor iedereen gelden én voor variatievraagstukken. “Als iedere medisch specialist zich aan de 20.000 protocollen in een ziekenhuis zou moeten houden  … onwerkbaar.” Mensen gaan domme regels dan al snel negeren. “Als de gemeente na de strandrellen in Hoek van Holland alle aanbevelingen uit het rapport had opgevolgd, was het hele politiebudget in één klap op. Dus kiest de burgemeester voor wat haalbaar is. Zo’n rapport of 20.000 regels als oplossing is een illusie.”

> LEES OOK: Zo vermijd je 20.000 regels en procedures

Strikt opvolgen van domme regels maakt mensen dommer

Onzinnige, domme regels zetten weer een ander proces in gang. “In iedere sector speelt wel eens een incident”, zegt Hart. “Als na onderzoek blijkt dat mensen zich niet aan de regels hebben gehouden, is de tegenreactie: nog meer regels. En die worden vaak steeds stommer …” Harts belangrijkste bezwaar is dan ook dat het strikt opvolgen van alle regels door iedereen mensen dommer en minder ethisch maakt. “Onbelangrijke dingen worden belangrijk. Hoe meer wetten en regels, hoe minder mensen het gesprek aangaan en afgaan op hun ethisch kompas.”

> LEES OOK: Motiveren met minder regels en meer vertrouwen

Arboprofessional is vaak onderdeel van regelprobleem

Terug naar de arboprofessional. Is het niet aan hem om regels deskundig te interpreteren? Volgens Hart is hij juist vaak onderdeel van het regelprobleem. Want controle smoort ieder initiatief. “Doordat hij is aangesteld, laten collega’s arbo- of veiligheidsvraagstukken mentaal uit hun handen vallen. De preventiemedewerker of veiligheidskundige zorgt immers voor de veiligheid? Maar hoe goed die functionaris ook is, hij kan niet compenseren wat honderd anderen laten versloffen.”

> LEES OOK: Met intrinsieke motivatie naar modern arbobeleid

De oplossing? Wees je onder andere bewust van je onteigenend effect. “De arbo- of veiligheidsfunctionaris moet kristalhelder maken dat veiligheid de verantwoordelijkheid blijft van de directie”, zegt Hart. “Hij moet aanmoedigen en coachen. Alleen zo is hij onderdeel van de oplossing, en niet van het probleem.”

 

> TIP: Minder regels, meer vertrouwen: Mathieu Weggeman is keynote spreker op het Landelijk Arbo Congres ‘Naar een modern arbobeleid’. Het Landelijk Arbo Congres is al ruim 10 jaar een begrip en vindt plaats op 1 oktober in Jaarbeurs Utrecht. Bekijk het programma.

> Ook terug naar de bedoeling achter de regels? Wouter Hart is auteur van de bestseller Verdraaide organisaties.

Reageer op dit artikel