nieuws

Daarom moet ook u voldoen aan de vernieuwde Arbowet

Wetgeving

Sinds 1 juli 2017 is de vernieuwde Arbowet van kracht. Maar uit een peiling van SZW blijkt dat een groot deel van de werkgevers hun zaken nog niet op orde heeft. Waarom is het belangrijk dat ze wel aan de wet voldoen?

Daarom moet ook u voldoen aan de vernieuwde Arbowet

De medewerker heeft de spreekkamer nog niet verlaten, of de bedrijfsarts belt de werkgever. “Dit is nou al de zoveelste patiënt met rugklachten. Je kunt nu wel zeggen dat je mensen niet zwaar hoeven te tillen, maar ik begin daar toch aan te twijfelen. Zullen we daar samen eens naar kijken?”

Een goede actie van die bedrijfsarts, vindt Anne van Putten, programmamanager van het meerjarige programma Toekomst Arbeidsgerelateerde Zorg bij het Ministerie van SZW. Maar toch… volgens haar ontbreekt er wat. “Die arts baseerde zich alleen op de ervaringen in zijn spreekkamer. Hij had natuurlijk ook eens een rondje kunnen maken door het bedrijf. Dan had hij met eigen ogen kunnen zien hoe die mensen aan het slepen waren met zware zakken. En dan had de werkgever dat ook niet meer kunnen ontkennen.”

> LEES OOK: Babbelen met je bedrijfsarts over later

Vernieuwde Arbowet sinds 1 juli 2017 van kracht

En dat is volgens haar een van de voordelen van de nieuwe Arbowet. Die heeft de positie van de bedrijfsarts versterkt. Niet langer kan die alleen worden aangetrokken voor ziekteverzuimbegeleiding, hij moet zich ook kunnen bezighouden met preventie. En dus heeft die bedrijfsarts nu toegang tot iedere werkplek in het bedrijf.

Tenminste … als het goed is. De vernieuwde Arbowet is op 1 juli 2017 van kracht geworden. Oké, werkgevers konden – voor een deel van hun nieuwe verplichtingen – gebruikmaken van een overgangsregeling. Maar sinds 1 juli 2018 is het officieel: zij moeten hun arbodienstverlening op minstens acht punten hebben aangepast. Echter, de praktijk leert anders. Volgens een vroege peiling van SZW zijn vooral kleine ondernemers te weinig met de nieuwe wet bekend.

> LEES OOK: Het wat & hoe van de Arbowet

Wat moet u weten? Basiskennis: het basiscontract

Wat moet een werkgever in ieder geval van de wet weten? Hoog op de lijst van Van Putten staat het zogenoemde basiscontract. “Je kunt het zien als een soort absolute bodem. In zo’n basiscontract legt de werkgever vast hoe hij zijn arbogerelateerde zorg gaat regelen. Dus niet alleen: ik schakel een bedrijfsarts in als mijn medewerkers ziek worden. Maar ook: zo en zo heb ik mijn preventie geregeld, met die en die kerndeskundigen. Verder worden de preventietaken van de bedrijfsarts verder uitgewerkt.”

> LEES OOK: Let op: 1 juli moet uw basiscontract op orde zijn

Verplichtingen vernieuwde Arbowet

  • Preventieve adviesrol bedrijfsarts
    In de vernieuwde Arbowet staat preventie nog meer centraal. Zo moet de bedrijfsarts de werkgever adviseren over gezond en veilig werken.
  • Basiscontract
    Het basiscontract beschrijft het contract tussen arbodienstverleners en werkgevers, en stelt daaraan minimumeisen. Let wel: de werkgever moet dat contract nu zelf ondertekenen.
  • Open spreekuur
    Een werknemer moet de bedrijfsarts kunnen bezoeken als hij vragen heeft over zijn gezondheid in relatie tot het werk. Dit geldt ook als die werknemer nog niet verzuimt of nog geen klachten heeft.
  • Vrije toegang werkvloer
    De bedrijfsarts moet toegang hebben tot iedere werkplek in het bedrijf. Dit geeft hem goed inzicht in de arbeidsomstandigheden.
  • Second opinion
    Als de werknemer twijfelt aan de juistheid van het door de bedrijfsarts gegeven advies, kan de werknemer een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts.
  • Melden beroepsziekten
    Het basiscontract bepaalt dat de bedrijfsarts beroepsziekten moet kunnen melden aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Dat is onderdeel van zijn preventieve taken, waar hij dus ook tijd voor moet krijgen.
  • Klachtenprocedure
    Iedere bedrijfsarts moet beschikken over een klachtenprocedure. Let wel, dit geldt vanaf nu voor alle bedrijfsartsen, ook als zij werken als zelfstandige.
  • Duidelijkere rol preventiemedewerker
    De benoeming van de persoon en de positie van de preventiemedewerker in de organisatie zal nu plaatsvinden met instemming van de OR of PVT.

Die uitwerking is belangrijk. “Contracten met bedrijfsartsen zijn vaak erg mager”, zegt Van Putten. “En dus krijgen die bedrijfsartsen niet altijd de ruimte om de werkvloer te bezoeken. Bovendien zijn veel van hen echte artsen. Ze zijn gewend om patiënten te ontvangen in hun spreekkamer. De drempel om de werkvloer op te gaan, is voor veel van hen dan ook hoog. Maar als de preventieve taken zijn vastgelegd in het basiscontract, hebben die bedrijfsartsen een goede reden om hun rondjes daadwerkelijk te lopen.”

> LEES OOK: Handige checklist voor het basiscontract

Werknemers hebben recht op second opinion

De positie van de bedrijfsarts is dus versterkt – en hetzelfde geldt voor die van de werknemers. Zij krijgen namelijk het recht op een second opinion. “Die is bedoeld voor werknemers die geen vertrouwen meer hebben in de bedrijfsarts”, zegt Van Putten. “Bijvoorbeeld als ze het gevoel krijgen dat de ander hen niet begrijpt. Let wel, het is geen klachtenprocedure; dat is een ander traject. In ernstige gevallen, waarbij twijfels zijn over de medische professionaliteit, is er het Tuchtcollege. Maar bij de second opinion gaat het echt om verschil van inzicht, waar je onderling niet uitkomt.”

> LEES OOK: Zo zit het met second opinion in de Arbowet

En de procedure verloopt als volgt. “De werknemer moet zijn zaak goed onderbouwen. Vervolgens stuurt hij zijn verhaal naar een van de second-opinion-artsen, die daar speciaal voor zijn getraind. Die bedrijfsarts nummer 2 geeft een advies en stuurt dat door naar bedrijfsarts nummer 1. Let wel: die hoeft dat advies niet over te nemen. Maar hij moet het wel met de medewerker bespreken.”

Het boetebeleid bij de vernieuwde Arbowet

Tot slot terug naar de bedrijven die niet aan de wet voldoen. SZW heeft net een grote voorlichtingscampagne afgesloten, maar hardleerse werkgevers kunnen ook bezoek krijgen van de Inspectie SZW.

> LEES OOK: Dit zijn de boetes bij de nieuwe Arbowet

“In de meeste gevallen komen de inspecteurs eerst met een waarschuwing”, zegt Van Putten. “Zo’n werkgever krijgt een bepaalde periode de tijd om alsnog zaken aan te passen. Pas als hij dat niet doet, volgen er boetes. Maar vaak zijn we minder soepel. Bijvoorbeeld als een werkgever überhaupt geen basiscontract kan laten zien. Of als hij het niet heeft ondertekend. Dan kan hij gelijk een boete krijgen, van 750 euro of 1.500 euro. En bij herhaaldelijke gebreken loopt dat boetebedrag natuurlijk op.”

Auteur | Peter Passenier

 

> TIP: Anne van Putten is een van de sprekers op de Arbo Actualiteitendag. Lees haar commentaar op de Arbowet in de praktijk in onze  nieuwe gratis whitepaper De Arbowet in de praktijk.

Daarom moet ook u voldoen aan de vernieuwde Arbowet

Reageer op dit artikel