nieuws

Moet werkgever schade zelfstandige vergoeden?

Wetgeving

In Recht elke twee weken een interessante uitspraak. Dit keer over de gevolgen van een val van het dak voor een zelfstandige. Daarbij loopt de zzp’er ernstig letsel op. Is de werkgever in zo’n geval aansprakelijk voor de schade van de zelfstandige?

Moet werkgever schade zelfstandige vergoeden?

Twee zzp’ers leggen in opdracht van een installatiebedrijf zonnepanelen op het dak van een woning. De twee vormen een team. De een doet de elektriciteit, zijn collega installeert de panelen op het dak. Tijdens het afdalen van het platte garagedak via een vouwladder valt een van hen. Hij loopt daarbij ernstig letsel op, waaronder hersenletsel en oogblindheid.

De vouwladder was niet geborgd of verankerd

De vouwladder, voorzien van een stabiliteitsvoet, was niet geborgd/verankerd. De zelfstandige kan zijn werkzaamheden na het ongeval niet meer uitoefenen. Hij claimt de letselschade bij zijn opdrachtgever. Deze stelt zich echter op het standpunt dat hij de werkzaamheden in de uitoefening van zijn eigen bedrijf heeft verricht. Hij was immers niet voor niets gecontracteerd als zelfstandige. Bovendien treft hem geen verwijt, omdat hij voor zijn veiligheid niet afhankelijk was van de opdrachtgever.
Omdat partijen niet tot een oplossing komen, leggen zij de zaak voor aan de kantonrechter in Tilburg.

> LEES OOK: Arboregels voor zzp’ers in een notendop

Geen arbeidsovereenkomst? Pseudo-werkgever

Maar hebben we in deze zaak (Rechtbank Zeeland-West-Brabant, ECLI:NL:RBZWB:2017:1574) wel te maken met een werkgever-werknemerrelatie? Of is hier sprake van een zogeheten pseudo-werkgever? Het is volgens de rechter juist dat er hier geen arbeidsovereenkomst van toepassing is. Het slachtoffer was zelfstandig ondernemer. Hij is in die hoedanigheid een overeenkomst van opdracht met het installatiebedrijf aangegaan.

Maar dat wil nog niet zeggen dat artikel 7:658 BW buiten werking is gesteld. Want in dit artikel is ook een escape opgenomen in het geval de opdrachtgever de werkzaamheden laat verrichten door een persoon met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft. Te denken valt aan een uitzendkracht. Maar ook, zoals in deze zaak, aan een zzp’er.

> LEES OOK: Zo zit ’t met de zorgplicht voor een zzp’er

Hoe zit het met zorgplicht van opdrachtgevers?

Een bijkomende voorwaarde is dat deze persoon voor de zorg van zijn veiligheid (mede)afhankelijk is van degene voor wie hij die werkzaamheden verricht. Dit is afhankelijk van de aard van de werkzaamheden en de mate van invloed op de werkomstandigheden. Ook is het noodzakelijk dat de werkzaamheden hebben plaatsgevonden in de beroeps- of bedrijfsuitoefening van de opdrachtgever. Omdat de opdrachtgever zich in zijn externe communicatie (onder andere op de website) had uitgelaten over de verantwoordelijkheid van de veiligheid van haar installateurs, oordeelde de rechter dat er tussen beide partijen een afhankelijkheidsrelatie bestond.

> LEES OOK: Zo zit ’t met zorgplicht van opdrachtgevers

Pseudo-werkgever schiet ernstig tekort in zorgplicht

De opdrachtgever kon invloed op de veiligheid uitoefenen en deed dit ook. Bovendien ging het hier ook nog eens om dezelfde werkzaamheden als die doorgaans door de opdrachtgever werden verricht, het installeren van zonnepanelen. Kortom, de opdrachtgever kan in deze situatie als pseudo-werkgever worden beschouwd.

En deze werkgever was volgens de kantonrechter ook nog eens ernstig tekort geschoten in zijn zorgverplichting om de schade te voorkomen. De val van de vouwladder is waarschijnlijk veroorzaakt door het inknikken van de ladder. Vermoedelijk omdat deze niet op een juiste wijze was geplaatst. Er waren geen maatregelen getroffen om dit valgevaar te voorkomen. De slotsom is dan ook dat de opdrachtgever de schade van de zelfstandige moet vergoeden.

> LEES OOK: Veilig en flexibel werken met ladders

Wat betekent dit allemaal voor de praktijk?

Door de toenemende flexibilisering van de arbeidsmarkt is de behoefte ontstaan het beschermingskarakter van artikel 7:658 op te rekken naar flexkrachten. In eerste instantie bleef dit beperkt tot uitzendkrachten, ingeleend personeel en aanneming van werk. De vraag is of de zzp’er hieraan ook rechten kan ontlenen. Sporadisch heeft de rechtspraak daar aandacht aan besteed.

> LEES OOK: Opdrachtgever verantwoordelijk voor ernstig ongeval zzp’er

Deze uitspraak maakt nog eens duidelijk dat artikel 7:658 BW onder bepaalde voorwaarden ook ziet op de zzp’er en zijn opdrachtgever. De opdrachtgever moet dan wel invloed kunnen uitoefenen op de veiligheid van de zelfstandige. Bovendien moet de zzp’er hetzelfde werk doen als de vaste werknemer. Als aan beide voorwaarden is voldaan, volgt de beoordeling of de zorgplicht is geschonden. De opdrachtgever krijgt daarmee dezelfde verantwoordelijkheid als de werkgever en heet in dat geval ook wel pseudo-werkgever. Naar mijn mening een goede ontwikkeling die recht doet aan de maatschappelijke ontwikkelingen.

Bas van Batenburg | advocaat/partner van Van Batenburg & Pracht Advocaten

> Over twee weken weer een Recht. Lees de volgende aflevering in onze nieuwsbrief!

 

> TIP: Bijblijven met Arbowetgeving? Kom naar de Arbo Actualiteitendag!

Pseudo-werkgever verantwoordelijk voor val van dak?

Reageer op dit artikel