artikel

Psychosociale arbeidsbelasting? Zet ervaringsdeskundigen in!

Geen categorie

Ervaringsdeskundigen kunnen aan verschillende groepen hun verhaal vertellen. Aan groepen leidinggevenden bijvoorbeeld, tijdens een training over psychische klachten. Of aan groepen medewerkers, tijdens een teambijeenkomst in het kader van voorlichting en preventie. En aan groepen P&O-adviseurs, vertrouwensperson en, preventiemedewerkers en andere staffunctionarissen.

 

De groepsgrootte kan hierbij varieren. Over het algemeen is het verstandig om met groepen van maximaal 20 tot 25 personen te werken, zodat behalve het luisteren naar het verhaal er ook een mogelijkheid tot vragen en discussie is.

 

In een bijeenkomst van medewerkers maakt een persoonlijk verhaal preventie concreet. Zo wordt echt duidelijk wat de signalen zijn, hoe psychische klachten ontstaan en wat dat voor de persoon kan betekenen. Bovendien biedt het verhaal vaak een goed startpunt voor reflectie op de eigen situatie: hoe zit elke medewerker er persoonlijk in en wat gaat er rond psychosociale arbeidsbelasting al goed en wat kan er verbeterd worden?

 

Het verhaal van de ervaringsdeskundige duurt, inclusief de mogelijkheid tot vragen stellen, ongeveer een uur. Door na het verhaal andere werkvormen in te zetten, bijvoorbeeld over signalen of met een analyse van de eigen situatie, zal een team bijeenkomst zo’n twee tot vier uur duren. ln het kader leest u een impressie van zo’n verhaal in de praktijk.

 

Het verhaal van een ervaringsdeskundige werkt in de praktijk erg goed. Het persoonlijke en kwetsbare verhaal stimuleert openheid en begrip bij het publiek. Wellicht verrassend is dat het verhaal ook voor de persoon zelf positieve resultaten heeft.’Door open over mijn eigen ervaringen te vertellen heb ik weer een belangrijke stap gezet’, vertelt iemand. Een ander legt uit’ ln de pauze komen medewerkers vaak naar me toe en vertellen me dat ze veel respect hebben voor wat ik doe. Ook zijn er die me dan advies vragen voor hu n eigen situatie’.

 

Bij het publiek is de herkenning vaak groot. Eigenlijk iedereen neemt wel iets uit het verhaal voor zichzelf mee. ‘I k heb er veel van geleerd’ vertelt een medewerker, ‘eerder durfde ik geen nee te zeggen als een collega me om hulp vroeg, maar nu zeg ik vaker: nu even niet, maar op een later moment heel graag’. Een andere teammedewerker, die zelf al eens uitviel wegens overspannenheid, vertelt: ‘Sinds het bezoek van de ervaringsdeskundige vragen medewerkers mij veel vaker hoe dat bij mij ging en hoe het met me gaat. Er is veel meer begrip: Openheid is een belangrijke voorwaarde in een team om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen en te beperken. Daarom het volgende citaat van een medewerker: ‘In ons team was er voor de ervaringsdeskundige al een goede sfeer. Maar sindsdien vragen we toch beter door bij elkaar en durven we elkaar meer te vertellen. Als er iemand signalen geeft en al te snel het gaat wel zegt, vragen we: maar hoe gaat het nou echt met je?’

 

De kracht van het verhaal neemt toe naarmate het publiek het verhaal herkent. Kleinere organisaties zullen van ervaringsdeskundigen uit andere organisaties gebruik moeten maken, waarbij het soort werkzaamheden en de oorzaken voor psychosociale arbeidsbelasting overeen dienen te komen. Grote organisaties kunnen in hun eigen organisatie ervaringsdeskundigen vinden. Daarbij is het van belang hen goed voor te bereiden en te begeleiden.

 

Lezers die de mogelijkheden voor het inzetten van ervaringsdeskundigen in hun organisatie willen verkennen, kunnen via de redactie contact opnemen met de auteur van dit artikel.

 

Impressie verhaal ervaringsdeskundige

 

De vrouw vertelt over hoe ze een carrierestap maakte, maar ondanks een training niet alle vragen van haar klanten kon oplossen. Hoe ze geleidelijk aan achterop raakte met haar werk en steeds meer uren draaide om er toch doorheen te komen.’Een collega zei tegen me:je lacht de laatste tijd niet meer, wat is er toch? Maar ik sloot me er voor af, wou zo graag laten zien dat ik die stap wel aankon: In de zaal klinken veel geluiden van herkenning. Toen ze eindelijk aan zichzelf toegaf dat het zo niet langer ging, raapte ze haar moed bij elkaar en stapte op haar leidinggevende af. ‘Van werkdruk hebben we allemaal wel eens last’, zei deze,’gewoon doorzetten:Verontwaardiging in de zaal: hoe kon die leidinggevende dat niet door hebben?

 

Ze merkte dat ze alleen nog voor die klanten werkte die het hardste klagen en het vaakst bellen. ‘5 Ochtends twijfelde ze of ze haar computer aan zou zetten. Hoeveel nieuw werk zou er weer bijgekomen zijn? Ze kreeg per dag minder werk af en kon er ‘5 nachts niet van slapen. ‘Ik had het gevoel dat mijn keel steeds verder werd dichtgeknepen en dat er een stalen helm op mijn hoofd zat die steeds meer ging klemmen’.

 

Ze nam een weekje vrij om bij te tanken. Toen ze ‘5 maandags weer wilde beginnen, kreeg ze op de parkeerplaats van haar werk een huilbui. Na een uur reed ze terug naar huis en meldde zich ziek.

 

Ze had gesprekken met haar bedrijfsarts en ging naar een psycholoog. Van haar leidinggevende hoorde ze weinig. Maar met de reintegratiemedewerker van de organisatie had ze een prettig contact. Een collega stuurde haar wekelijks een kaartje, de ene keer met een cartoon uit de krant, de andere keer met een vette roddel. Bellen deed deze collega ook regelmatig, over het weer en de kinderen.’Van andere collega’s hoorde ik niks en dat miste ik wel. Later hoorde ik dat ze het eng vonden en aan die ene collega vroegen hoe het met me ging .maar dat wist ik toen niet.

 

Het verhaal van deze vrouw loopt goed af. De reintegratiemedewerker regelde een overplaatsing. Daar kon ze ook haar nieuwe werk uitvoeren, maar dan met collega’s die meer ervaring hebben met deze specifieke klanten.’lk heb ook veel geleerd van die gesprekken met de psycholoog.lk sta nu veel sterker in mijn werk en in mijn prive-leven!’ Ais het publiek vraagt wat ze anders had willen doen, zegt ze:’Beter naar mijn eigen signalen luisteren en eerder hulp zoeken’.

 

 

Reageer op dit artikel