artikel

Werken in de toekomst

Geen categorie

De opzet van het boek is breed gekozen met beschouwingen over de arbeidsmarkt, het internationaal perspectief, de invloed van ICT en veiligheid en gezondheid op het werk in de toekomst. Een aantal trends staan vast, zoals de vergrijzing, ontgroening, verkleuring, en feminisering van de werkvloer. Ook de toenemende globalisering, technologische ontwikkeling met groeiende communicatiemogelijkheden en overgang naar een kenniseconomie zijn vrij zeker. Meer speculatief zijn de toekomstige ontwikkelingen van de sociale zekerheid en het arbeidsmarktbeleid. Hiervoor schetsen de auteurs vier scenario’s. Flexibilisering, employability, een leven lang leren en combinatie van werk en zorg zijn de toverwoorden voor de agenda voor de toekomst.

 

Gerard Zwetsloot schreef een interessant caput selectum. Veiligheid en werk wordt nu vooral beschouwd als terrein waarop risicobeheersing en risicoreductie aan de orde zijn. In 2020 zal het resourceperspectief dominanter worden: veiligheid en gezondheid als bron van toegevoegde waarde en economische vooruitgang, welvaart en welzijn. Gezondheid als belangrijke productiefactor!

 

Een bron van zorg is de toekomst van de laaggekwalificeerde man. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt zullen vooral de laaggekwalificeerde ‘maak’-beroepen verdwijnen. Dit zal een toenemende werkloosheid van laaggeschoolde mannen opleveren. Voor laaggekwalificeerde vrouwen ziet de werkende toekomst er rooskleuriger uit: de toenemende vraag naar persoonlijke dienstverlening zorgt voor stabiele werkgelegenheid. Aan die vraag naar arbeid zal voorlopig vooral worden voldaan door laaggekwalificeerde vrouwen.

 

Het toenemend kostwinnerschap van vrouwen en werkloosheid van hun laaggeschoolde mannen vormen een bron van onvrede en frustratie.

 

Het boekje is gelardeerd met een aantal interviews van gezichtsbepalende personen uit de wereld van het werk. De positie van hun organisatie, maar ook hun eigen toekomstbeeld komt aan de orde. ‘Een eigen onderneming starten na het 65-ste jaar; ik heb niets tegen golfen, maar daar ligt niet mijn toekomst’ aldus Bernard Wientjes, voorzitter van VNO-NCW.

 

Een erg positief perspectief wordt geschetst door Hans de Goeij, directeur–generaal Volksgezondheid van VWS. Deze verwacht dat in 2020 de gezondheidszorg door medisch-technische ontwikkelingen zoveel beter is geworden dat de fase waarin mensen ziek en krakkemikkig worden dichter bij het j aar van overlijden komt te liggen. Hierdoor is er straks veel minder langdurige uitval als gevolg van ziekte. ‘Compressie van invaliderende morbiditeit’ heet dit in het vakjargon.

 

Het is een toegankelijk geschreven boek dat tot nadenken stemt over de toekomst. De welvaartsstaat nieuwe stijl, de participatiestaat…, allemaal aan het werk in 2020, met een eigen personal coach? Dat zullen we nog wel eens zien.

 

Genabeek, J. van, Grundeman R en C. Wevers (red.), ‘De Toekomst werkt. Mens en bedrijf in 2020’. TNO Hoofddorp 2007, ISBN: 978-90-5986-236-4; 187 blz.; € 25,–

 

Reageer op dit artikel