Opleidingen
<p>Voor een gemiddeld metaalbedrijf laat het gezondheidsrisico van een specifieke metaalbewerkingsvloeistof zich lastig bepalen. Dat komt onder andere omdat de informatie op het veiligheidsinformatieblad vaak moeilijk te begrijpen is. Verder is deze informatie niet altijd volledig en ook niet altijd afgestemd op het feitelijke gebruik. Bijkomend probleem is dat alternatieve informatiebronnen moeilijk te raadplegen zijn. Daarvoor is de in binnen- en buitenland ruimschoots aanwezige kennis namelijk te zeer verspreid over tal van bronnen.</p>
<p>Echt milieuvriendelijk kunnen we het niet noemen, maar wegwerpkleding valt niet weg te denken in veel sectoren. Deze herfst introduceert 3M een eigen lijn van 'disposable' beschermende overalls ter aanvulling van het assortiment van ademhalings-, gehoor- en gelaatbescherming. Volgens de fabrikant zijn de overalls gemaakt van een licht, zacht en zeer sterk ademend materiaal en zijn ze versterkt op het kruis en de manchetten. Rond het middel en bij de enkels gebruikt de fabrikant elastische delen, verder zijn de naden versterkt en ademen de rugpanelen, aldus 3M. Dit alles moet een comfortabele overall garanderen. Een deel van de nieuwe overalls is alleen stof- en spatdicht, de 3M<sup>™</sup> 4560 disposable overall is ook neveldicht.</p>
<p>Het kenniscentrum over dit onderwerp is het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), onderdeel van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Het centrum fungeert als kennisinstituut voor arboprofessionals, werkgevers- en werknemersorganisaties, overheidsinstellingen en beleidsmakers. De informatie op de wat saaie site is voor een vaste gebruiker wellicht eenvoudig te bereiken, voor een incidentele of nieuwe bezoeker is het een flinke opgave om de weg te vinden. Gelukkig biedt de sitemap hier redding. De bedrijfsarts moet een (vermoede) beroepsziekte melden bij het NCvB, en dat kan via de site. Om te voorkomen dat grappenmakers de database vervuilen, moeten de bedrijfsartsen zich eerst buiten de site om registreren. Het NCvB gebruikt de meldingen voor statistisch onderzoek. Zo weten we dat de meeste beroepsziekten zijn geregistreerd bij mannen ouder dan veertig jaar die voor een groot deel werkzaam zijn in de bouwnijverheid en dat de beroepsziekten vooral aan het licht komen tijdens een periodiek onderzoek of bij ziekteverzuim. Verder is er op de site informatie te vinden over diagnostiek, arbozorg en risicofactoren. Al deze informatie is ook weer per branche terug te vinden. Bij uitgeverijen zijn de meest voorkomende beroepsziekten RSI en klachten aan nek, schouder en ellebogen, zo blijkt. Maar dat voelde ik al een beetje aankomen.</p>
<p>De belangrijkste opleiding die PHOV verzorgt, is de opleiding Hogere Veiligheidskunde. 'Deze training leidt mensen in 75 avonden op tot Hogere Veiligheidskundige, dat is een functionaris die in de Arbo-wet genoemd staat, naast de bedrijfsarts, de arbeidshygienist en de arbodeskundige', zegt Daniels. 'Deze functionarissen proberen te voorkomen dat werknemers door ziekte of ongevallen hun werk moeten verzuimen.' Gort : 'Het idee van de wet is dat je moet beheersen wat je kunt beheersen. ' De doelgroep van de opleiding wordt gevormd door cursisten van HBO-niveau, met een technische of natuurwetenschappelijke achtergrond die in hun werkomgeving bezig zijn met het voorkomen van ongevallen en het terugdringen van risico's. Het kan gaan om mensen die werken bij bedrijven, bij arbodiensten, bij de overheid, advies- of ingenieursbureau's. Naast de opleiding Hogere Veiligheidskunde verzorgt PHOV een opleiding op het gebied van de procesveiligheid. Daniels: 'Daarbij moet je denken aan de chemische industrie, een sector met veel gevaren. Wij bemoeien ons met de risicobeheersing daarvan. Deze opleiding is vooral bedoeld voor mensen die werkzaam zijn als processengineer of troubleshooter in de chemische industrie. ' Om actuele onderwerpen onder de aandacht te brengen, organiseert PHOV themadagen. 'Wij haken in op wat in de maatschappij gebeurt, zonder overigens mee te gaan in de waan van de dag', zegt Daniels. Gort : 'Na de ramp in Enschede zijn wij er niet meteen bovenop gedoken met een themadag over vuurwerk in de woonomgeving. Dat vonden we opdat moment niet ethisch. Er hoeft niet eerst een ramp te gebeuren voordat we een themadag organiseren. Wel merken we dat er na een ramp ineens aandacht komt voor het vakgebied. Het is vreselijk, maar wij hebben baat bij rampen. Er komt dan geld vrij voor het vakgebied en mensen gaan zich scholen. ' Wie na een themadag nog behoefte heeft aan verdieping of verbreding, of kennis wil opfrissen, kan bij PHOV korte cursussen volgen over actuele onderwerpen. Kennisverspreiding is ook een taak van PHOV. De stichting werkt mee aan het uitgeven van boeken op het gebied van Veiligheidskunde. 'Wij willen een bijdrage leveren aan de ontwikkeling en verspreiding van kennis', zegt Daniels. 'Dat staat in onze missie. Met als doel: het terugdringen van risico's.'</p>
<p>Bedenker van de Hoverstop muis is bewegingswetenschapper Erwin Welbergen. 'Hij kreeg zelf last van RSI en begon daarom met zijn linkerhand te muizen', zegt Wolfe. 'Om te voorkomen dat hij aan die kant ook last zou krijgen van RSI, ging hij kijken naar zijn eigen computergedrag. Hij wist vanuit zijn achtergrond dat hij de muis af en toe los moest laten, maar ontdekte dat hij iets nodig had om hem daarbij te helpen. Zo ontwikkelde hij het idee dat, om het gedrag in de hand te veranderen, een signaal ook in de hand terecht moest komen. De oplossing was een trilsignaal in de muis. Op die manier leert de muis zijn gebruiker om op een andere, gezondere manier te werken. De muis werkt verder net zoals elke andere muis. Het loslaten wordt een automatisme.' In de Hoverstop muis zit software ingebouwd, die de hand en het gebruik detecteert. 'De slimmigheid zit in de muis zelf', constateert Wolfe. Daardoor is er verder geen driver of software nodig om de muis te laten werken. Met behulp van de trilmuis hebben gebruikers 25% minder vaak hun hand op de muis - en doorbreken daarmee de spierspanning. 'Uit TNO onderzoek blijkt dat de kwaliteit en snelheid van werken niet aangetast wordt door de trilmuis', zegt Wolfe. 'Sterker nog: de productiviteit stijgt, omdat mensen meer belastbaar zijn.'</p>
<p>Een werkgever handelt opzettelijk in strijd met de Arbowet als hij de voorrang geeft aan individuele boven collectieve valbeveiliging.</p>
<p>Een van de dingen die veranderd is in de loop der tijd, is de aandacht voor gehoorbescherming voor professionele muzikanten. Hans La Faille is al vroeg begonnen met het dragen van pluggen tegen de overmaat van geluid waar hij de hele dag in staat. 'In een bepaald frequentiegebied niet zo best', antwoordt hij desondanks op de vraag hoe het is met zijn oren. 'Dat komt omdat ik, los van de herrie van mijn eigen instrument, altijd in zoveel lawaai heb gezeten. Het middengebied van mijn beide oren werktniet. Maar ik heb er gelukkig in het dagelijks leven niet veel last van, het wordt niet erger en ik hoor ook geen fluittoon. Mensen veronderstellen altijd dat andere bandleden boven het geluid van de drummer uit moeten komen, maar dat is al jaren niet meer waar. Het is nu zo dat drummers versterkt moeten worden omdat ze anders niet meer boven de bas, gitaren en keyboards uit kunnen komen. Toen we net begonnen, met Blues Dimension, hadden we een gitaarversterker en twee zangzuiltjes en dat was het. Maar de versterking van die andere instrumenten heeft een enorme vlucht genomen de afgelopen jaren; ik vind het een drama! ' Het is Hans La Faille een raadsel waarom geluid van een band zo hard moet zijn. 'Ik snap daar niets van', zegt hij. 'Maak geluid mooi, niet hard. Gitaristen zijn ijdeltuiten. Ze hebben er op de buhne een handje van om zichzelf zogenaamd niet te horen of hun geluid niet te hebben en dat soort gezeur. Maar het gaat erom dat je samen speelt en niet tegen elkaar. Op de buhne hebben we een geluidsman die ervoor zorgt dat geluid goed gemixt wordt en dat het voor ons allemaal wel te doen is met het geluid via de monitor. Bovendien heb ik ook mijn eigen monitor waarmee ik kan doen wat ik wil, plus een geluidsman van onszelf die weet wat iedereen wil. En uit voorzorg heb ik twee schotten tussen de gitaarversterking en de drums. Maar waarom het in de zaal zo verschrikkelijk hard moet met dat geluid over de PA - waar ik gelukkig achter zit en dus nauwelijks last van heb - dat snap ik niet. Er zijn tegenwoordig ook subwoovers die er, door gebruik te maken van een bepaalde frequentie, voor kunnen zorgen dat mensen de bas in hun lijf voelen ook al staat het geluid niet zo keihard. Van mij mag die volumeknop dus naar beneden. En waarom dat niet gebeurt? Festival- en concertgangers worden doof waar je bij staat. Er zal wel een bepaalde psychologie achter schuilen, dat mensen pas in de ban van de muziek kunnen zijn als het hard is. ' Tijdens het spelen in een zaal draagt La Faille geen oordoppen. 'Dat kan ik niet met spelen', zegt hij, 'dan hoor ik het niet goed en verlies het contact met de anderen. Je raakt met oordoppen wel decibels kwijt, maar ook frequenties van geluid, de voeling met de muziek. Die zijn essentieel bij het anticiperen op elkaar.' Gehoorproblemen worden vaak gerelateerd aan pop en rock, maar dat is onterecht. 'Klassieke musici, vooral strijkers, zijn net zo doof, daar is geen houden aan', stelt La Faille, 'het is een beroepskwaal.'</p>