Universiteit Utrecht
Emoties spelen een belangrijke rol bij risicobeheersing.
<p>Is de angst een slechte raadgever? Vaak niet, zegt Sabine Roeser, hoogleraar politieke filosofie en ethiek en verbonden aan de Universiteiten van Twente en Delft. 'Sterker nog: ik denk zelfs dat veel ongelukken worden veroorzaakt door een gebrek aan angst. Je ziet het bij werknemers die weigeren hun helm op te zetten. En je ziet het bij gevaarlijke bedrijven, waar alle partijen wel een groot deel van de veiligheidsverplichtingen nakomen - maar niet alles. Rationeel weten ze natuurlijk wel dat dit gevaarlijk kan zijn. Maar omdat het al zo lang goed is gegaan, zullen ze het niet meer voelen. Wat ontbreekt is de angst.' Het oude Nederlandse spreekwoord doet angst dus onrecht. En volgens Roeser zitten emoties sowieso in het verdomhoekje. 'De meeste veiligheidskundigen zijn ervan overtuigd dat je moet vertrouwen op je ratio: die is wetenschappelijk, objectief en betrouwbaar. Emoties, aan de andere kant, zijn irrationeel en onbetrouwbaar. Maar daarbij denken die critici alleen aan zichtbare emoties zoals huilbuien en woede-uitbarstingen. Terwijl menselijke interactie juist draait op sympathie, inlevingsvermogen en bereidwilligheid. Die subtielere emoties vormen de smeerolie voor de samenleving.' <strong>Samenwerking </strong>Het zijn ook dit soort emoties die goed zijn in te zetten tegen verkokering, tegen een gebrek aan samenwerking bij veiligheidsdeskundigen. 'Je ziet vaak dat professionals hun gebied strikt hebben afgebakend', zegt Roeser. 'Dat doen ze op een heel rationele manier, met schema's: jij doet dit en ik doe dat. Wat ze zijn kwijtgeraakt is een beeld van het grote geheel. En vooral: het gevoel daarbij. Bijvoorbeeld het gevoel van een fabriek waar mensen veilig en tevreden kunnen werken.' Kunnen werkgevers dit gevoel bij hun medewerkers naar boven halen? Ja, dat kunnen ze, zegt Roeser. 'Eenzelfde medewerker gedraagt zich in de ene omgeving socialer en verantwoordelijker dan in de andere. Als je als leidinggevende alleen fouten opmerkt, en nooit eens een complimentje geeft, gaan je medewerkers elkaar ook de maat nemen. Maar als je aan de andere kant mensen stimuleert, als je ze behandelt als mens, roep je ook bij je medewerkers de juiste emoties op.' </p>
<p style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt">Welke risico's dat zijn, kun je in veel gevallen lezen in de branchebrochures die door de Arbeidsinspectie zijn opgesteld.</p>
<p style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt">In artikel 9.5 Arbobesluit is aangegeven welke bepalingen bij het werken met vrijwilligers ook van toepassing zijn. Artikel 7.4a dat de keuringen regelt, staat daar niet bij. Keuringen hoeven volgens de Arbowet niet uitgevoerd te worden. Toch is het verstandig de arbeidsmiddelen wel regelmatig te keuren; Bij een ongeval kunt u in een civiele schadevergoedingsprocedure verstrikt raken en in dat geval zal de rechter kijken wat u allemaal gedaan heeft om het ongeval te voorkomen. Regelmatig keuren kan daar een onderdeel van zijn.</p>
<p>Ook diverse branche- en koepelorganisaties in de detailhandel ondersteunen dit initiatief en organiseren activiteiten om ondernemers en werknemers te stimuleren met het thema veiligheid aan de slag te gaan. Met als doel samen te zorgen voor een veilige omgeving om in te werken en te winkelen.</p>
<p>Mensen die longkanker opliepen door langdurige blootstelling aan asbest, kregen sinds 2006 meerdere keren schadevergoedingen toegewezen door Nederlandse rechters. Staatssecretaris Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu) wil kijken of milieuschade door asbest te verhalen is op het bedrijf Eternit. </p>
<p>Zo is de baas straks niet meer verantwoordelijk voor noodverlichting als de werknemer buiten in de tuin de administratie doorneemt of voor oordoppen als snel even in de stationshal stukken worden doorgenomen.</p>
<p>Dit blijkt uit een poll, in augustus gehouden op Monsterboard.nl onder 671 bezoekers van de site in Nederland en Belgie. 'Als je goed bent uitgerust in het weekend, zou je vol energie weer aan de werkweek moeten kunnen beginnen. Ben je onrustig omdat je ertegen opziet weer aan het werk te gaan, dan is het van belang om je goed af te vragen waar dat precies aan ligt en vooral hoe je het kunt oplossen', aldus Elbrich Batstra, HR Director bij Monsterboard. 'Het hoge percentage werknemers dat op zondag een verstoorde nachtrust heeft, is voor werkgevers een belangrijk gegeven dat serieus genomen moet worden. Goed uitgerust en fit personeel in combinatie met een gezond stressniveau verhoogt de productiviteit en leidt tot energie en gedrevenheid binnen je bedrijf. Elke organisatie zou alert moeten zijn op signalen van vermoeidheid bij werknemers die door werk veroorzaakt worden. De openheid om hierover te praten en het bekende luisterend oor is de eerste stap naar het vinden van een effectieve oplossing.'</p>
<p style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt">Volgens de VVMC zijn de NS-plannen ook niet besproken met de machinisten, van wie de werkplek een soort toilet wordt. ,,Mensen laten plassen op iemands werkplek, dat kan echt niet. Alleen al gezien de hygiene, het is geen huis.''</p>
<p>World Decent Work Day in Nederland wordt dit jaar geopend door de algemeen secretaris van de grootste internationale vakbondskoepel IVV, Sharan Burrow. In de Passenger Terminal aan het IJ in Amsterdam zal zij vanaf 13.00 een inleiding geven over World Decent Work Day. Daarna zal FNV-voorzitter Agnes Jongerius de Vakbondsrechtenprijs 2011 uitreiken aan de Georgische vakbondsleider Irakly Petriashvili. Tevens zal het boek 'Onzeker Werk' worden aangeboden aan enkele flexwerkers die in het boek zijn geportretteerd. </p>
