SER adviseert over versoepeling Arbeidstijdenwet
<p>Groter worden de verschillen van inzicht als het gaat over pauzes. De Geus vindt de huidige regelgeving te betuttelend. Nu moet een werkgever zijn medewerkers</p>
<p>Groter worden de verschillen van inzicht als het gaat over pauzes. De Geus vindt de huidige regelgeving te betuttelend. Nu moet een werkgever zijn medewerkers</p>
<p>Uit praktijkervaring en onderzoek in Nederland is inmiddels wel duidelijk dat een aanwezigheidsprikkel maatwerk moet zijn. Wat bij de een werkt, hoeft bij de ander niet effectief te zijn.</p>
<p>De veroudering van de beroepsbevolking is duidelijk zichtbaar in de veranderende leeftijdspiramide van de werkzame beroepsbevolking (figuur 1). In 1975 behoorde het grootste deel van de werkzame mannen tot de leeftijdsgroep 25-29 jaar; voor vrouwen was dit 20-24 jaar. De huidige samenstelling van de werkzame beroepsbevolking laat zien dat vooral het aantal werkzame personen vanaf leeftijd 30 sterk is toegenomen. Als we veronderstellen dat de leeftijdsspecifieke arbeidsdeelname in de toekomst op het huidige niveau blijft, zien we dat de dertigers van nu over twintig jaar nog steeds prominent aanwezig zullen zijn, dan als vijftigers. Die veronderstelling is vrij bescheiden: we mogen verwachten dat het toekomstige niveau van arbeidsdeelname hoger zal zijn dan nu door het toegenomen opleidingsniveau (hoger opgeleiden participeren meer dan lager opgeleiden), de toegenomen arbeidsdeelname van vrouwen en de te verwachten stijging van de arbeidsdeelname van ouderen. De veroudering van de werkzame beroepsbevolking zal daardoor nog sterker zijn. De potentiele beroepsbevolking kan worden ingedeeld in drie groepen: de werkzame beroepsbevolking, de werkloze beroepsbevolking en de niet-beroepsbevolking. In figuur 2 is de huidige samenstelling van de Nederlandse beroepsbevolking in deze drie groepen weergegeven. De figuur laat zien dat er ruwweg drie groepen zijn waar relatief veel mensen tot de niet-beroepsbevolking behoren: jongeren (zij volgen meestal nog onderwijs), ouderen (vaak uitgetreden via vervroegde uittredingsregelingen) en vrouwen (een gemiddeld veel lagere arbeidsdeelname dan mannen).</p>
<p>In de eerste gespreksronde wordt bekeken wat de consequentie is van het nieuwe stelsel voor de jonge Sjakie. Een van de kenmerken van het nieuwe stelsel is de indeling van de levensloop in drie fasen: de vormings-, de productieve en de postactieve fase. In de vormingsfase heeft een jongere recht op een scholingsfonds tot aan het bachelor-niveau (een driejarige hbo- of universitaire opleiding). Een eventueel overschot kan worden meegenomen naar de levensloopregeling van de productieve fase. Iemand kan ook besluiten langer te studeren, maar dat betekent dat hij of zij 'rood komt te staan' op de levensloopregeling. Sjakie is 15 jaar en verwacht volgend jaar zijn eindexamen te behalen. Hij twijfelt over wat hij daarna gaat doen. Hij wil aan de ene kant werken en geld verdienen, aan de andere kant wil hij doorleren omdat hij ooit een eigen Citroen-bedrijf wil opzetten. Hij legt zijn twijfels voor aan zijn decaan Mathieu van Deventer (ROC). 'Je zegt dat je wilt sleutelen en ook ondernemer wilt worden. Als je het laatste wilt, dan kan het eerste niet. Ga je nog vier jaar naar school, dan kun je instromen als bedrijfsleider. Dat is een vrij kansrijke weg naar het ondernemerschap. Ook is eventueel een optie om vier dagen te werken en een dag te studeren. Op deze manier zou je wellicht ook kunnen doorgroeien van monteur naar ondernemer.'</p>
<p>Door grote concurrentie op de keuringsmarkt staat de kwaliteit van periodieke keuringen van liften en hijskranen onder druk. Certificatie- en keuringsinstellingen (cki's) concurreren met elkaar op prijs, keuringsduur en klantvriendelijkheid en doen onvoldoende om de kwaliteit van de keuringen te waarborgen. Dat staat in de vorige maand verschenen IWI (Inspectie voor Werk en Inkomen)-rapporten 'Hoog spel; een onderzoek naar effecten van liberalisering van de keuringsmarkt op de kwaliteit van keuringen van liften en hijskranen' en 'Onafhankelijkheid bij periodieke liftkeuringen'.</p>
<p>In een zaaltje boven het Tilburgse stadscafe 'Meesters' laten Bovenberg en Plantenga samen met gespreksleider Korver hun licht schijnen over de toekomst</p>
<p>RSI is de koortslip van de kenniseconomie, stellen Luc Sala en Laura Egging in hun boek over de meest voorkomende beroepsziekte van dit moment. RSI is in hun ogen een signaalziekte, een symptoom van een 'dolgedraaide informatiemaatschappij', waarin mensen geestelijk en lichamelijk verstopt raken door ongezonde voeding, te weinig lichaamsbeweging en te veel spanning. Het spreekt voor zich dat een dergelijke kwaal zich niet met wat pilletjes of fysiotherapie laat genezen. Om van onze RSI-klachten af te komen, of om te voorkomen dat we ze ooit krijgen, moeten we volgens het duo dan ook op verschillende fronten de strijd aangaan. In hun boek behandelen Sala en Egging tal van aspecten van die strijd, overigens zonder de lezer in de richting van een specifieke aanpak te duwen. Het eerste deel van hun boek is gewijd aan preventiemaatregelen. De auteurs besteden veel aandacht aan het belang van een goede werkhouding, een verantwoord ingerichte werkplek en een 'ontstresste' organisatie van het werk. Daarnaast attenderen zij de lezer ook op alternatieve aanpakken, zoals rek- en strekoefeningen, een uitgekiende voeding en vasten. Verder schrijven zij over de invloed van onzichtbare invloeden als elektrosmog, magneetvelden en elektrische straling, overigens zonder de relatie met RSI overtuigend te leggen. Het laatste deel van hun boek is gewijd aan behandelmethoden. Hierin geven Sala en Egging een uitgebreid overzicht van de beschikbare methodes, waarbij ze ook aandacht besteden aan alternatieve aanpakken, zoals accupunctuur, Reiki en Shiatsu. Verder verschaffen ze in dit deel van het boek informatie over aanverwante zaken als verzekeringen, pijnbestrijding en de Wet verbetering poortwachter.</p>
<p>Van den Brink plaatst direct een kanttekening. 'Voor lager opgeleiden is het EVC-instrumentarium minder geschikt. Het werkt vooral voor het middensegment, en daar wordt het vooral gebruikt om salarisgroepverhoging te legitimeren.'</p>
<p>Sinds begin jaren negentig is een veelheid aan wet- en regelgeving rond sociale zekerheid ontwikkeld. De bedoeling was om werkgevers met financiele prikkels hun verantwoordelijkheden te laten nemen en te zorgen voor reductie van verzuim en WAO-intrede. De loondoorbetalingverplichting bij verzuim werd stapsgewijs opgevoerd van 2/6 weken, via een jaar tot nu twee jaar. Ook de reintegratieverplichtingen van de werkgever werden aanzienlijk verzwaard; ondermeer met de verplichting een arbodienstverlener in te schakelen. Binnenkort zal deze verplichting overigens veranderen in het inschakelen van deskundigen, waaronder in ieder geval de bedrijfsarts. Verder schrijft de Wet verbetering poortwachter redelijk precies voor hoe werkgever en werknemer, ondersteund door deskundigen, het proces van reintegratie dienen in te richten. Ook hier is een sanctie voorhanden: indien het UWV - als poortwachter van de WAO - van mening is dat onvoldoende reintegratieinspanningen zijn verricht, dreigt weigering van een WAO-uitkering voor de werknemer en dus verlenging van de loondoorbetalingplicht voor de werkgever. De verantwoordelijkheid geldt zowel voor terugkeer binnen het eigen bedrijf als voor reintegratie bij andere werkgevers. De belangrijkste subsidies voor ondersteuning van dit laatste traject zijn overigens inmiddels al weer afgeschaft. De PEMBA-boetes voor WAO-instroom bereiken momenteel het maximale effect. Ook werknemers voelen door toenemende financiele prikkels de druk van de eigen verantwoordelijkheid voor verzuimreductie oplopen. De belangrijkste prikkel is dat het salaris over de eerste twee jaar verzuim in totaal niet meer zal bedragen dan 170%. De eerste CAO-afspraken over de invulling hiervan (100% eerste jaar en 70% tweede jaar, of een andere verdeling met minder dan 100% in het eerste jaar?) worden op korte termijn gemaakt.</p>
<p>Het had heel wat voeten in de aarde, maar het kabinet besloot vorige maand toch de nieuwe Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) in te voeren per 1 januari 2006. Werkgevers kunnen vanaf die datum kiezen of ze het risico van gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid zelf dragen of verzekeren bij UWV of private verzekeraar. De eerste twee jaar ziekte zijn al voor rekening van de werkgever. Hij betaalt maximaal 170 procent van het laatstverdiende loon. Na twee jaar beoordeelt het UWV of werkgever en werknemer genoeg gedaan hebben om de zieke werknemer aan het werk te houden of te krijgen. Als dit zo is, volgt een keuring. Gedeeltelijk arbeidsgeschikten, tussen de 20 en 65 procent arbeidsgeschikt, krijgen een WGA-uitkering (Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten). Mensen die minder dan twintig procent arbeidsgeschikt zijn, vallen onder de Regeling inkomensvoorziening volledig arbeidsgeschikten (IVA). De regelingen vormen samen de WIA. Werkt iemand met een WGA-uitkering, dan krijgt hij, bovenop zijn salaris, zeventig procent van het verschil tussen het oude en het nieuwe loon. Werkt hij niet, dan krijgt hij zeventig procent van het laatstverdiende loon. Mensen die niet binnen vijf jaar herstellen en volledig arbeidsongeschikt zijn, krijgen 75 procent van het laatstverdiende loon, mits er volgend jaar niet meer dan 25.000 volledig duurzaam arbeidsgeschikten bijkomen. De duur van de WGA is gekoppeld aan het arbeidsverleden. Na afloop volgt een vervolguitkering of loonaanvulling, die aan het minimumloon wordt gekoppeld.</p>
<p>Uit de verhoren van de betrokken werknemers wordt duidelijk waardoor het arbeidsongeval plaa t vond. Het slachtoffer had samen met zijn collega's een shovel ingezet om de pontons uit de afzetcontainer te tillen. Aanvankelijk leek dat een eenvoudige klus. Al gauw ontdekten de werknemers echter dat de lepels van de shovel niet tussen de pontons en de zijkant van de container pasten. Daarop besloten de mannen om de bovenste ponton wat op te tillen aan de voorzijde van de container. Als ze daar dan een stuk stophout onder zouden leggen, zouden de lepels van de shovel wel tussen de onderste en de bovenste ponton passen. Toen de werknemers de bovenste ponton optilden, begon de ponton te schuiven en gleed hij van de lepels af. De werknemer met het stophout voor tussen de pontons in zijn hand kon niet meer op tijd wegkomen. Zijn hand raakte bekneld en rechterwijs- en middelvinger werden geamputeerd.</p>