nummer 11
<p>Het kabinet stelt voor om werkgevers meer vrijheid te geven bij de inrichting van hun arbozorg. Conform de Europese richtlijn moeten werkgevers voorrang geven aan interne arbozorg. Allereerst dienen zij na te gaan of zij zelf intern over deskundigheid beschikken om arbozorg in te richten. Pas als dat om steekhoudende redenen niet mogelijk blijkt, mogen zij de benodigde deskundigheid extern inkopen, bijvoorbeeld bij een arbodienst. </p>
<p>In een verkennende studie van Tinka van Vuuren, TNO Arbeid, noemen managers binnen de zorgsector nog een andere mogelijke oorzaak voor het hogere verzuim van vrouwen. De managers binnen de zorg, waarin bijna eenderde van alle werkende vrouwen werkt, typeren de verzuimcultuur als een vrouwencultuur. Tinka van Vuuren: 'Het zijn 'slechts ' meningen van managers. Maar zij vinden dat vrouwen zich makkelijker ziek melden vanwege problemen thuis en langer ziek blijven omdat zij volledig hersteld willen zijn. Volgens de managers draagt de vrouwencultuur in de zorg daaraan bij. Vrouwen houden elkaar sneller uit de wind: 'Toe, ga maar naar huis als je niet helemaal lekker bent. Ziek maar goed uit. ' Vrouwen geven daarin minder feedback aan elkaar. De welzijnssector erkent dit ook als een onderwerp waarover gesproken moet worden. ' Volgens Van Vuuren is betrokkenheid ook typerend voor de zorgsector. Het vormt een risico op zich. 'Werknemers geven zelf aan eigenlijk te lang door te werken. Zij voelen zich vaak verantwoordelijk voor patienten en laten die niet graag in de steek. </p>
<p>RSI vormt het grootste arbeidsrisico in Nederland. Ruim 57 procent van alle werknemers maakt veelvuldig repeterende bewegingen. Aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat zijn met 39 procent ook de meest gemelde beroepsziekte bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Dit blijkt uit de Arbobalans 2004 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. </p>
<p>Bij de herziening van de NEN 3011 werd in eerste instantie aansluiting gezocht bij de herziening van de internationale norm voor veiligheidssignalering ISO 3864 'Safety colours and safety signs '. Dat werd een probleem toen in de internationale normen symbolen werden voorgesteld die in strijd zijn met de Europese richtlijn 92/58/EEG 'Veiligheidstekens op de werkplek ' en de Arbeidsomstandighedenregeling, waarin deze richtlijn in Nederland is opgenomen. Concreet draait dit probleem om symbolen voor vluchtwegen. Het 'mannetje in de deur ' werd door de normcommissie niet geaccepteerd. Zij hield vast aan het mannetje met de pijl naar de deur, omdat extra symbolen de bestaande wildgroei in verschillende symbolen alleen maar zouden aanwakkeren. Mede daarom is in 2002 eerst NEN 6088 'Vluchtwegaanduiding ' herzien, , in afwachting van de algehele herziening van NEN 3011. In NEN 6088 staan de vluchtwegaanduidingen nauwkeurig omschreven. </p>
<p>Zwangere vrouwen kunnen worden geconfronteerd met situaties die een risico voor hen zelf of voor het ongeboren kind kunnen inhouden. Maar ook na de bevalling kan het werk een risico inhouden voor de jonge boreling, althans zo lang die nog aan de borst is. Vandaar dat de wetgever speciale beschermende regels heeft opgesteld voor zwangere vrouwen. In <span class="NADRUK">Zwangerschap en werk </span>staat precies beschreven om welke regels het gaat en tegen welke risico's die moeder en al dan niet geboren kind moeten beschermen. We vinden er verder informatie over voorzieningen tijdens de zwangerschap en na de bevalling. In een apart hoofdstuk gaat de auteur in op beschermingsmaatregelen en de organisatie van het werk tijdens zwangerschap en bevalling.</p>
<p>Naar schatting zo 'n tweeduizend mensen in Nederland zijn aangewezen op het gebruik van een orthese: een voorgevormd plastic kuipje waarin ze goed ondersteund liggen of zitten. Handig en comfortabel, maar het in-en uitstappen is vaak een probleem. Bij gebruik van een tillift is het vrijwel onmogelijk de standaardtilband aan te brengen en weg te halen. Het onvermijdelijke gesjor en getrek was tot voor kort een van de laatste fysiek zware handmatig verrichte handelingen, die niet conform de praktijkrichtlijnen van het Arboconvenant kon worden uitgevoerd. Tot voor kort, want naar aanleiding van een prijsvraag van de Sectorfondsen Zorg en Welzijn vond Wouter Versluis van zorginstelling Amerpoort Asvz een oplossing. 'Ik heb samen met onze leverancier het Tilcentrum een tilband ontwikkeld die bestaat uit een speciaal hoeslaken dat in de orthese wordt geplaatst. Hiermee kan iemand in een keer uit de orthese worden getild zonder de rug van de begeleider te belasten ', aldus Versluis. De prijs van 250 euro aan smoezelmateriaal werd uitgereikt door Gerard Gerding, voorzitter van de branchebegeleidingscommissie Arboconvenant Gehandicaptenzorg. Het Tilcentrum vindt u op www. tilcentrum. nl</p>
<p>Onderzoek naar factoren die het verlies van overzicht in de hand werken, was nog niet verricht. Reden voor de Koninklijke Marine om daar verandering in te brengen. Het initiatief resulteerde in een AIO-project: een samenwerkingsverband met de Universiteit van Amsterdam (UvA)en TNO Technische Menskunde. Het onderzoek richtte zich vooral op situaties in beroepen waar mensen in een dynamische omgeving met veel (systeem)informatiebronnen opereren, zoals bestuurders van transportmiddelen, verkeersleiders en operators in de procesindustrie. Maar ook in andere branches hebben werknemers te maken met het behouden van overzicht over een veelheid aan continu veranderende informatie. Te denken valt aan functies bij de brandweer, politie, rij-instructeurs, groepsleiders, et cetera. In al deze beroepen kan het veronachtzamen van informatie leiden tot overzichtsverlies, waardoor situaties uit de hand kunnen lopen zonder dat er tijdig wordt ingegrepen. Uiteraard verschilt de rampzaligheid van de gevolgen van overzichtsverlies van beroep </p>
<p>Het Arbo Platform Nederland, dat in maart 2003 is ingesteld door SZW en waarvan het uitvoerend bureau is ondergebracht bij TNO Arbeid, wil arbo makkelijker en goedkoper maken door begrijpelijke informatie en instrumenten beschikbaar te stellen. De branchegerichte digi-RI&E is er een van. Dit alles betekent dat bijvoorbeeld een rietdekker straks achter zijn pc binnen een uur zelf een RI&E kan opstellen. Het werkt als de belastingaangifte per diskette: wie geen kinderen of een eigen huis heeft, stroomt na het aanvinken van de betreffende gegevens meteen door naar relevante vervolgvragen. Pagina 's lange gedetailleerde, maar volstrekt overbodige vragen vallen meteen weg. Wie geen loods heeft, hoeft ook niet vijf keer 'n. v. t. ' in te vullen, , wie niet met lawaai van doen heeft, krijgt deze passages niet eens onder ogen. Na het invullen van voor zijn werkzaamheden relevante vragen, kan de rietdekker met een druk op de knop ook zijn plan van aanpak uitprinten. </p>
<p>De cursus is bedoeld voor werknemers in de uitgeverijbranche die de rol van RSI-consulent op zich willen nemen. In de praktijk varieert dit van arbocoordinatoren of P&O 'ers die binnen de organisatie actief voorlichting willen gaan geven, tot mensen van de redactie die vraagbaak over RSI willen zijn voor collega 's. 'Zeker kleine uitgeverijen hebben niet altijd de deskundigheid in huis om voldoende aan RSI-preventie te kunnen doen, ' vertelt Anneliese Smoorenburg, projectcoordinator van het Arboconvenant Uitgeverijbedrijf. 'Voor een werkplekonderzoek moeten zij de arbodienst inschakelen. </p>
<p>Sorgdrager nam in april het roer van de NVAB over van Marielle A Tjak die de NVAB vier jaar leidde.</p>
<p>Heeft het nemen van extra pauzes een positief effect op het optreden van nek- en schouderklachten?</p>
<p>'Ik kan me best voorstellen dat zoiets leuk is om met collega's te doen. Maar als het doel is het uithoudingsvermogen op peil te brengen, kun je het schudden', zegt Peter Hollander, hoogleraar inspanningsfysiologie van de faculteit Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hollander plaatst kritische kanttekeningen bij de effecten die verwacht mogen worden van bedrijfsbewegingsprogramma's.</p>
<p>Om het meest optimale pauzeschema te bepalen zijn twee alternatieve pauzeschema's vergeleken met het bestaande pauzeschema. Daarbij zijn de effecten van de pauzeschema's nagegaan op productiviteit en op fysieke belasting en ervaringen van medewerkers.</p>
<p>Onder de naam Werkgoed wordt tot 2006 een twintigtal projecten uitgevoerd in het kader van het arboconvenant Bouw, dat de overheid, werkgevers- en werknemersorganisaties hebben afgesloten om veilig en gezond werken in de branche te bevorderen.</p>