Werkdruk docenten door onderwijsvernieuwing
<p>Ondanks deze cijfers is het bedrijfstakverslag 2007 van de brancheorganisatie Arbouw toch positief over de veiligheid in de bouw. Anders dan TNO baseert Arbouw zich op de gegevens van het cao-personeel in de bouwnijverheid. Door de jaren heen bedroeg het gemiddelde percentage arbeidsongevallen 4,8. Voor 2007 was dit 4,3 procent. 'In 2007 is het veiligheidsniveau gestabiliseerd op het niveau van 2006', concludeert Arbouw. 'De continue aandacht voor veiligheid is effectief gebleken.' Cees van Vliet, directeur van Stichting Arbouw, vindt dit positivisme terecht. 'Op alle fronten laat het bedrijfstakverslag verbeteringen zien. We komen van ver en kunnen ons nu meten met andere sectoren die niet zo'n spectaculaire vooruitgang hebben geboekt. Het verbeteren van veiligheid en arbeidsomstandigheden is een kwestie van lange adem. Onze lange termijninspanningen werpen nu vruchten af.'</p>
<p>In toenemende mate gaan onderhoudsbedrijven van gebouwen echter zelf na of onderhoudstechnici een veilige werkplek hebben en of zij de werkplek ook veilig kunnen bereiken In eerste instantie was het de glazenwasser die de gebouwbeheerder erop aansprak, maar ook andere onderhoudsbedrijven brengen voordat zij onderhoudswerk aannemen in toenemende eerst de gevaarlijke situaties in beeld en vragen waar nodig de eigenaar om aanvullende veiligheidsvoorzieningen. Vaak wordt ook door de afnemer van een gebouw van de projectontwikkelaar een overzicht gevraagd aan de veiligheidsvoorzieningen voor onderhoudswerkzaamheden. Het is natuurlijk beter om al in het ontwerp al rekening te houden met de bereikbaarheid van machines en installaties voor onderhoud, vooral als het gaat om het werken op hoogte. Zo kan bijvoorbeeld een koelmachine beter niet op het dak of in ieder geval niet binnen vier meter van de dakrand geplaatst worden. Want dan is er in het geheel geen afscherming in verband met het voorkomen van valgevaar nodig. Alleen een eenvoudige markering van de looproute met een werkinstructie bij de daktoegang, is dan al voldoende.</p>
<p>De technische dienst (TD) en de afdeling automatisering voeren op de dag van het ongeval wijzingen door in de automatische dosering van de natronloog. Voor optimale reiniging is een concentratie van circa 8 millisiemens (ms) nodig. Twee geleidbaarheidsmeters, een op het bedieningspaneel en een op de installatie, controleren deze concentratie. Een regelaar laat een klep sluiten en stopt zo de toevoer van natronloog naar de installatie. Doordat deze regelaar niet functioneert, wordt 60 keer meer natronloog toegevoegd dan beoogd. Dit zorgt voor verontreiniging van de hele installatie en alle fusten. De ochtendploeg begint om 12.00 uur met het toevoegen van natronloog. Om 16.00 uur merken werknemers dat er iets niet klopt; de kratten zijn glad en verkleurd. Men besluit de toevoer van natronloog te stoppen en de verontreinigde fusten opnieuw te wassen. Daardoor ontstaat weer natronloognevel bij de krattenwasser en in de hal. Deze nevel veroorzaakt geprikkelde ogen en ademhalingsproblemen bij alle aanwezigen. Een slachtoffer moet naar het ziekenhuis.</p>
<p>NEN 1414 onderscheidt drie soorten plattegronden, te weten:</p>
<p>Als psycholoog train ik sinds 1990 leidinggevenden in de bouw om met stressfactoren om te gaan. In totaal heb ik zo'n 500 leidinggevenden - hoofdzakelijk in de regio Zuid-Holland - getraind. De cursisten bestonden hoofdzakelijk uit uitvoerders. Maar in de loop der tijd meldden zich ook projecten bedrijfsleiders, werkvoorbereiders en directieleden aan omdat ook zij tegen dezelfde stressoren aanliepen. Een deel van de cursisten leed aan (ernstige) stressverschijnselen en is wel eens of meerdere malen wegens overspannenheid ziek thuisgebleven. Voorafgaande aan de vier dagdelen durende cursus vulden de cursisten een vragenlijst in. Na afloop deden zij dat opnieuw waardoor het mogelijk werd om het effect van de cursus te meten. Op basis van die 500 vragenlijsten valt in zijn algemeenheid iets te zeggen over de werkstress en de aanpak daarvan onder uitvoerders. In de vragenlijst werd vooral gevraagd naar het persoonlijke welbevinden van de werknemers op het gebied van hun dagelijkse gedrag (zoals roken, drinken, eten, slapen, vermoeidheid), de eigen stressreacties, de fysieke conditie, de eigen sociale situatie, de eigen emotionele toestand, de grootte van het verantwoordelijkheidsgevoel en de groei van de eigen des kundigheid. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers bedroeg 48 jaar.</p>
<p>Over het incident dat is voorgevallen, is de rechter van oordeel dat de klap ongepast en laakbaar is. Maar uit niets blijkt enige seksuele lading van die klap. Uit de verklaring van de werkneemster volgt namelijk niet dat zij de klap als een seksuele intimiteit had ervaren. Ook uit het verslag van het gesprek met de HRmanager is geen seksuele bedoeling van de werknemer af te leiden. Het feit dat de werkneemster heftig op de klap had gereageerd, kennelijk omdat zij in het verleden het een en ander heeft meegemaakt, was voor de werknemer niet te voorzien en kan hem dan ook niet worden aangerekend. Het geven van een klap, zoals in dit geval, levert op zichzelf beschouwd in beginsel geen dringende reden op, ook al is het een overtreding van een huisregel. Dat kan wel het geval zijn als (eerdere) omstandigheden dit anders maken, maar daarvan was geen sprake. De werkgever heeft immers op de zitting verteld dat de werknemer redelijk goed functioneerde. Omdat er nooit eerder iets is voorgevallen, had een minder verstrekkende maatregel meer voor de hand gelegen. De werkgever had kunnen volstaan met een (al dan niet officiele) waarschuwing. Maar de klap op zich levert geen dringende reden voor ontslag op. Ook de vermeende doodsbedreiging is qua datum, tijd en inhoud te vaag om aanleiding te zijn voor een dringende reden voor ontslag. De verklaring wordt niet alleen door de werknemer weersproken, maar ook niet door andere verklaringen ondersteund. De werkgever ziet terugkeer van de werknemer niet zitten omdat er dan grote onrust in het bedrijf zou ontstaan. Maar omdat het ontslag op staande voet en de werkwijze van de werkgever wel heeft bijgedragen aan de verstoring van de arbeidsrelatie komt dit voor zijn rekening. De kantonrechter geeft de werkgever nog wel de gelegenheid het verzoek in te trekken. Zo niet, dan zal de arbeidsovereenkomst worden ontbonden, waarbij de werknemer een vergoeding moet worden betaald van ruim 23.000 Euro.</p>
<p>Een arbocatalogus voor de bouw is er nog niet. We moeten het daarom nog doen met arboconvenanten, zoals bijvoorbeeld voor de afbouw en onderhoud. Daarover bestaat een speciale website. Er komen onderwerpen als fysieke belasting, kwartsstof, afgeschermd werken en re-integratie aan bod. De beschreven verbeteringen van de werkmethoden worden ondersteund met onderzoeksrapporten en informatiebladen. Ook wordt er informatie aangeboden die specifiek is gericht op werkgevers en werknemers. In de laatste rubriek zijn tips te vinden om zelf eenvoudig de werkomstandigheden te verbeteren. Ook is de volledige tekst van het arboconvenant te downloaden. Heb je toch niet gevonden wat je zocht, dan is er nog een lijst met veel gestelde vragen waar de oplossing wellicht te vinden is.</p>