Hybride werken moet in de RI&E

Nu we blijvend meer thuiswerken is het belangrijk om daar aandacht aan te besteden. Psychische overbelasting ligt op de loer. Zo laten recente cijfers ook weer zien. Maar waar moet u op letten? De rol van de RI&E is belangrijk.

Werkgevers moeten hoge prioriteit geven aan preventie van psychische overbelasting van thuiswerkers in Nederland. De psychische gezondheid van Nederlanders bereikte in het eerste halfjaar van 2021 het laagste punt sinds 2001. Sinds de uitbraak van het coronavirus zijn mensen minder goed gehumeurd. Vooral jongvolwassenen voelen zich vaker somber.

In het eerste helft van 2021 waren meer mensen psychisch ongezond dan in dezelfde periode van vorig jaar. 15 procent was psychisch ongezond, tegen 12 procent in 2020. Ook vergeleken met het laatste kwartaal van 2020 waren er begin 2021 meer mensen met een lage score op de Mental Health Inventory-5. Dat is de gebruikte maat voor psychische gezondheid.

Iemand is volgens CBS psychisch ongezond als hij zich bijvoorbeeld vaak somber voelt, zenuwachtig is en veel stress ervaart. Eind 2020 ging de psychische gezondheid gemiddeld al achteruit. Die ontwikkeling zette dus door in het eerste kwartaal van 2021. Een groeiende groep mensen voelde zich somber en neerslachtig of beschreef zichzelf als minder gelukkig.  In het tweede kwartaal van 2021 beoordeelde 80 procent van de mensen de eigen gezondheid als goed of zeer goed. Dit is een lager cijfer dan in het voorgaande kwartaal en ook een lager cijfer dan in het tweede kwartaal van vorig jaar.

Invloed van pandemie?

Het is volgens het CBS “niet eenduidig vast te stellen” of corona nu weer de veroorzaker is van de afnemende psychische gezondheid. Maar de cijfers zijn wel opvallend. Omdat het CBS eerder meldde dat de psychische gesteldheid van mensen in 2020 gelijk was aan andere jaren. Alleen in het laatste kwartaal van dat jaar was een lichte stijging te zien. Die trend lijkt in de eerste helft van 2021 dus door te zetten.  Andere onderzoekers en zorgprofessionals waarschuwen wel al langer voor de mogelijke gevolgen van de pandemie op de mentale gezondheid van mensen. Zo publiceerde het Trimbos-instituut eerder dit jaar een onderzoek naar de impact van de coronacrisis op de psychische gezondheid van mensen. Daaruit blijkt dat de mentale gezondheid zeker onder mensen tussen de 20 en 35 jaar achteruit is gegaan sinds de pandemie.

Psychische overbelasting zorgt voor groei verzuim

Dat heeft ook gevolgen voor de werksituatie. Ook ArboNed hield al langer rekening met een groei van verzuim door psychische overbelasting. “Er is een zorgelijk effect te zien”, zegt directeur medische zaken Jurriaan Penders van ArboNed. “Werknemers kunnen moeilijker psychologisch afstand nemen van hun werk. Daardoor verliest privétijd de functie van rust en herstel. Werknemers maken bovendien extra uren. Het is belangrijker dan ooit om als leidinggevende een vinger aan de pols te houden bij werknemers. En om duidelijke kaders te stellen.”

Met goede afspraken psychische overbelasting voorkomen

Marja Sleeuwenhoek van Zorg van de Zaak benadrukte het belang van preventie van psychische overbelasting. Goede afspraken maken met medewerkers hoort daar volgens haar bij. “Zorg voor laagdrempelige opvang van medewerkers die wat extra hulp en steun nodig hebben.”

ArboNed signaleerde bij bedrijven een “enorme behoefte” aan advies over preventie en maatregelen voor de thuissituatie. Dat geldt ook voor Oval, de koepel van arbodienstverleners. Werkgevers hebben ook veel vragen over de maatregelen op de werkvloer, zegt directeur Petra van de Goorbergh.”De psychische belasting voor werknemers is groot.”

Zorg voor duidelijke structuur in het werkritme

Een risico is volgens ArboNed dat thuiswerkers vaak gaan overcompenseren. Ze hebben de neiging meer uren te maken omdat ze snel het gevoel hebben tekort te schieten in hun werkzaamheden.

Er zijn ook voordelen aan thuiswerken

Niet iedereen heeft psychisch te lijden onder de coronacrisis. Sommige mensen zitten juist beter in hun vel. Ze voelen zich minder vaak eenzaam of angstig en ervaren ook minder stress. En thuiswerken heeft ook voordelen. Het is goed voor de productiviteit en innovativiteit, zo benadrukt Cecile de Roos, auteur van het boek ‘Succesvol adviseren’.

Wanneer een werknemer te lang achter elkaar ‘aan staat’ kan het mis gaan. Of thuiswerken een probleem wordt, hangt af van de herstelmogelijkheden. De thuiswerkbalans moet in evenwicht blijven. Daarom is het belangrijk om de thuiswerkbalans op te nemen in de RI&E. Als een soort verdieping op de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). Zij legt dit uit met een tool tijdens het Landelijk Arbocongres.

Bron: cbs.nl

> TIP: Meer weten over Hybride werken in de RI&E? Cecile de Roos is spreker op het Landelijk Arbocongres 2021.

landelijk arbocongres