nieuws

Vergissingen en fouten maken is slecht voor ons

Persoonlijke ontwikkeling

Mensen zijn bang om vergissingen en fouten te maken. Die doen ons dom voorkomen (of ten minste dom voelen). We verbinden ze vaak aan negatieve gevolgen en denken aan fouten en vergissingen als uitsluitend negatieve dingen.

Vergissingen en fouten maken is slecht voor ons

In feite is dat een fout. Aanrommelen (met een mooi Engels word: tinkering) en trial and error zijn belangrijk om te leren. Als we nooit vergissingen en fouten maakten, zou leren een stuk moeilijker voor ons zijn.

Wouter Nering Bögel, mijn regiodirecteur een jaar of vijftien geleden, had de stelregel: ‘Als je niet minstens twee keer per jaar behoorlijk op je bek gaat, dan heb je te weinig initiatief.’ Er is ook een Noors gezegde dat vrij vertaald luidt: “Ervaring is de toestemming om er een zooitje van te maken”.

Vergissingen en fouten bieden een kans om te leren

’Fouten en vergissingen en fouten worden als slechte dingen gezien. Een ‘antifragiele’ houding zou zijn om van fouten te houden – tot op zekere hoogte – omdat ze de mogelijkheid bieden om beter te worden en te vernieuwen. Want vergissingen en fouten kunnen tot iets goeds leiden, denk maar eens aan de ‘uitvinding’ van zaken als penicilline, post-its en champagne. Zelfs de ontdekking van het werelddeel dat we tegenwoordig Amerika noemen, was niets anders dan een vergissing van Columbus.

> LEES OOK: Menselijke fouten bestaan niet

Rijexamen

Een huis-tuin-en-keukenvoorbeeld van de lerende kracht van vergissingen en fouten, is toen mijn zoon op ging voor zijn rijexamen. Aangezien hij nog een paar lessen tegoed had, maakte hij een afspraak voor een les de dag voor het examen om de puntjes op de i te kunnen zetten. Toen ik hem na de rijles oppikte was hij razend, want hij had ‘alles’ fout gedaan: het fileparkeren verknald, de motor een paar keer laten afslaan, enzovoort, enzovoort.

Ik stelde hem gerust: “Dit is het beste wat je kon overkomen. Je hebt vandaag een heleboel mogelijkheden om te leren gekregen. Nu weet je waar je morgen extra aandacht aan moet besteden. En niet te vergeten: nu begin je niet je rijexamen op een zelfverzekerde en arrogante manier. Je bent een prima chauffeur, maar je moet nog steeds rustig aan doen en je hoofd gebruiken.”

Natuurlijk weet ik niet zeker of deze mogelijkheden om te leren het verschil hebben gemaakt, maar ze hebben vast niet geschaad – hij slaagde glansrijk.

Er bestaat zoiets als goede fouten en slechte fouten

Het vierde hoofdstuk van Gerd Gigerenzers boek Rationality for Mortals is getiteld ‘I Think, Therefore I Err’ (ik denk, dus maak ik fouten). Hij bespreekt hierin goede fouten en slechte fouten.

Slechte fouten representeren een kijk op zaken waarin we fouten zien als het resultaat van onze cognitieve beperkingen. Fouten zijn op zijn best onnodig en op zijn slechtst schadelijk.

Goede fouten daarentegen horen bij een visie die (sommige) fouten als nuttig en functioneel herkent. De persoon die een goede fout maakte is beter af door die fout te hebben begaan dan wanneer hij die niet gemaakt zou hebben. Die persoon zal nu sneller zijn doel bereiken. Ieder intelligent systeem moet fouten maken, want zonder fouten zou de intelligentie van het systeem wegkwijnen. Trial and error is vaak een bron van goede fouten.

> LEES OOK: Fouten volgens een format met CRM

Of zijn het misschien goede- en slechte-fout-culturen?

We kunnen ook zeggen dat er goede- en slechte-fout-culturen bestaan. Leren we van gebeurtenissen? Of proberen we dingen onder het tapijt te vegen en hebben we het er liever niet over?

> LEES OOK: Weg met de blame-cultuur, ga leren van elkaar

In het eerste geval zul je in staat zijn om te groeien en te verbeteren. In het tweede geval zal de ‘fout’ vermoedelijk op een gegeven ogenblik terugkomen en je in je achterste bijten, of erger.

Carsten Busch | senior adviseur arbeidsveiligheid bij Politidirektoratet en eigenaar van www.mindtherisk.com.

> Dit is een veiligheidsfabel uit het boek Veiligheidsfabels 1-2-3 van Carsten Busch. Meer fabels lezen? Houd onze nieuwsbrief in de gaten!

 

> TIP: Nyenrode collegereeks, het college Veilig leiderschap van Martin van Staveren

Vergissingen en fouten maken is slecht voor je

Reageer op dit artikel