In de Arbowet kom je het begrip thuiswerkers niet meer tegen. Dat is in 2012 vervangen door de term ‘plaatsonafhankelijke arbeid’. Dat is een ruimer begrip en omvat ook de werknemer die weliswaar in dienst van een werkgever is, maar niet werkt op een werkplek van de werkgever. Dat hoeft niet alleen thuis te zijn. Het kan elke plaats zijn buiten het bedrijf waar de werknemer werkt. Uiteraard moet het wel gaan om werk in opdracht van de werkgever. Alle bepalingen over plaatsonafhankelijke arbeid staan in Hoofdstuk 1, afdeling 10 van het Arbobesluit. Zo is het hele hoofdstuk 3 van het Arbobesluit (werkplekinrichting) niet van kracht, net zomin als bepaalde onderdelen van het besluit.
Ook bij thuiswerk blijven afspraken met de werkgever nodig. De werkgever moet aangeven welke werkzaamheden worden verricht. Ook moet de werkgever de stoffen, hulpmiddelen en werktuigen aangeven die de werknemer daarbij gebruikt. De werkgever moet erop toezien dat een werknemer zich niet in een onveilige situatie begeeft bij de plaatsonafhankelijke arbeid. Maar de werkgever kan geen verantwoordelijkheid dragen voor bijvoorbeeld de inrichting van het (internet)café of het openbaar vervoer.
Arbeidsinspectie kan ook werkplek thuis controleren
De Arbeidsinspectie controleert bedrijven op de naleving van de Arbowet. Zij kunnen dus ook de thuiswerkplek controleren. Een inspecteur is bevoegd bepaalde handelingen te verrichten, monsters te nemen en dossiers mee te nemen, voor zover dit in het belang is van het onderzoek. Deze bevoegdheden staan in artikel 5.11 (en verder) van de Algemene wet bestuursrecht.
Op grond van artikel 24, derde lid, Arbowet mag een inspecteur zelfs zonder toestemming van de bewoner een woning betreden. Er moet dan wel een duidelijk vermoeden bestaan dat in de woning wordt gewerkt. Ook gelden hierbij enkele regels:
- De inspecteur moet altijd eerst om toestemming vragen
- Als die uitblijft, mag de inspecteur de woning pas betreden met een schriftelijke machtiging
- De inspecteur moet zich vooraf legitimeren
- De werknemer moet vooraf tijdig over het bezoek worden ingelicht
- De inspecteur mag niet alleen komen, er moet altijd een tweede inspecteur bij zijn
- De werknemer mag vragen om de aanwezigheid van minstens 1 vrouwelijke inspecteur
- De verplichtingen van de inspecteur liggen vast in een gedragscode
Een machtiging is niet vereist als de inspecteurs de woning moeten betreden ter voorkoming of bestrijding van ernstig en onmiddellijk gevaar voor de veiligheid van personen of goederen.
Werkgever moet zorgen voor veilige en gezonde werkplek
De werkgever moet zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. De kosten daarvan komen voor rekening van de werkgever (artikel 44 van de Arbowet). Dat geldt ook in geval van thuiswerk. Heeft de werknemer thuis al een goed ingerichte werkplek? Dan hoeft de werkgever daar niet aan bij te dragen. Maar als bijvoorbeeld de verlichting op die werkplek te wensen over laat, dan moet de werkgever wel voor de juiste verlichting zorgen. Een verstelbare stoel en/of tafel zal meestal niet nodig zijn. Die zijn waarschijnlijk aangepast aan de maten van de betreffende werknemer. Als de werknemer dus al een eigen bureau in huis had, zal dit doorgaans volstaan.
Beeldschermwerk
De norm om elke 2 uur het beeldschermwerk te onderbreken is in december 2018 uit het Arbobesluit geschrapt. Maar de overheid waarschuwde tegelijkertijd wel dat regelmatig pauzeren noodzakelijk blijft. Het vervallen van de 2-uursnorm doet ook niets af aan de zorgverplichting van de werkgever. De werkgever moet het werk zo indelen dat medewerkers niet aan 1 stuk door achter het beeldscherm zitten. Regelmatig pauzeren blijft nodig om klachten te voorkomen.
Onbelaste vergoedingen via werkkostenregeling
De werkgever kan via de werkkostenregeling onbelaste vergoedingen aan werknemers geven. Of anders gezegd: de werkgever kan zaken vergoeden waar de werknemer ook privé voordeel van kan hebben. Denk aan gereedschap, een tablet of een pc.
Geen thuiswerk met bepaalde gevaarlijke stoffen
Sommige werkzaamheden mag een werknemer niet thuis uitvoeren. Artikel 1.46 van het Arbobesluit sluit het werken met bepaalde gevaarlijke stoffen voor thuiswerkers uit.
Tekst: Rob Poort / Redactie: Redactie Arbo
