Thuiswerken: wat als de baas meekijkt?

Nu we steeds meer thuiswerken zijn de privé- en de werksituatie niet altijd goed te scheiden. Met als gevolg dat een werkgever ongewild dingen hoort die niet voor zijn oren zijn bestemd. Dat kan tot grote problemen leiden. Want hoe zit het in dat geval met de privacy bij thuiswerk van de werknemer?

Thuiswerken: wat als de baas meekijkt?

Werken vanuit komt tegenwoordig veel voor. Privacy bij thuiswerk is dan een issue. Want vaak maken werknemers bij thuiswerk gebruik van een laptop van de zaak. Op deze laptop plaatsen zij, bewust of onbewust, ook weleens privacygevoelige informatie. Informatie waarvan de werknemer overduidelijk niet heeft gewild dat de werkgever die zou zien.

Als de werkgever hier dan toch kennis van neemt, kan dit hele nare gevolgen hebben. In het geval dat we hier bespreken kostte dit de werknemer zelfs haar baan. De vraag rijst dan of de werkgever deze informatie als bewijs mag gebruiken om de werknemer te ontslaan. Want wat weegt zwaarder? De waarheidsvinding of de privacy van de betrokken werknemer?

Privé WhatsApp-berichten tijdens ziekmelding

In een uitspraak van de kantonrechter in Amsterdam moesten de belangen van de werknemer wijken voor de waarheidsvinding (ECLI:NL:RBAMS:2020:3222). Wat speelde er in deze zaak? De werknemer, assistent-manager van beroep, had zich bij haar werkgever ziekgemeld. In WhatsApp-berichten aan haar vriend had zij de volgende tekst geplaatst:

“Moet nog even kijken hoe het loopt volgende week maar ik heb maandag dat gesprek bij [naam van een andere werkgever] ... heb alleen nog geen reactie op dat salaris”
“En woensdag een managementtraining van werk maar voel me niet echt geroepen om te gaan”
“Weet niet hoe lang ik griep nog kan gebruiken om thuis te blijven” (afgesloten met emoticon van lachend clowntje)

En in reactie op diens suggestie dat zij moet zeggen dat ze longontsteking heeft:

“Hahaha of gewoon dat ik er doorheen zit”
“Dat het allemaal teveel wordt” (gevolgd door smiley met tranen van het lachen)

> LEES OOK: WhatsApp-berichten kosten werknemer verlof

Privacy bij thuiswerk: baas krijgt berichten ook te zien

De werknemer was echter even vergeten dat haar werkgever ook kennis kon nemen van deze berichten. De werknemer had namelijk zelf een WhatsApp-applicatie op de laptop van de werkgever geïnstalleerd. Maar zij was zich er niet van bewust dat later via haar telefoon gewisselde WhatsApp-berichten ook daarop zichtbaar zouden zijn. Tijdens haar afwezigheid werd de laptop door een collega gebruikt en kwamen de App-berichtjes ineens tevoorschijn.

> LEES OOK: Loon inhouden bij twijfel over ziekte, mag dat?

Met deze kennis restte de werkgever niets anders dan de werknemer wegens bedrog op staande voet te ontslaan. Zij was immers helemaal niet ziek en had hierover gelogen.

Rechter, sluit onrechtmatig verkregen informatie uit

De werknemer stapte hierop naar de rechter om haar baan veilig te stellen. Daarbij was haar  belangrijkste argument dat de informatie op onrechtmatige wijze was verkregen. Daarom moest de rechter die buiten beschouwing laten.

De rechter maakte echter korte metten met dit argument. Hij oordeelde dat de werkgever inderdaad kennis had genomen van buitengewoon privacygevoelige informatie waarvan de werknemer niet heeft gewild dat hij die zou zien. Maar de werknemer heeft hier evenwel zelf een belangrijke bijdrage aan geleverd door de WhatsApp-applicatie op de (werk)laptop te installeren. Ook is niet gebleken dat de werkgever het account van de werknemer heeft ‘gehackt’ om bij deze informatie te komen.

> LEES OOK: Privacyschending komt werknemer duur te staan

Ook al is het bewijs onrechtmatig verkregen, dan betekent dit nog niet dat de rechter daar geen rekening mee mag houden. In het algemeen weegt het maatschappelijke belang dat de waarheid aan het licht komt zwaarder dan het belang van uitsluiting van bewijs, aldus het oordeel van de rechter. De slotsom was dan ook dat de werknemer bedrog had gepleegd en terecht was ontslagen.

> LEES OOK: Thuiswerkdilemma’s door zorgplicht en privacy

Rechter mag feiten bewijsvoering zelf naar waarde schatten

Uitgangspunt in dit soort gevallen is dat de rechter vrij is om gepresenteerde feiten die bijdragen aan de bewijsvoering naar eigen inzicht op waarde te schatten. Alleen bij evident onrechtmatig bewijs zal hij hier geen rekening mee houden. Maar de rechtspraktijk leert dat dit zelden het geval is. Een beroep daarop heeft dus weinig kans van slagen.

Bij thuiswerken zijn privé- en werksituaties nauwelijks te scheiden. Dan bestaat het risico dat de werkgever ongewild informatie krijgt die niet voor zijn oren of ogen is bestemd. Kwesties over privacy bij thuiswerk kunnen dan snel tot grote problemen leiden. Werknemer, zijt gewaarschuwd!

Bas van Batenburg | advocaat/partner van Van Batenburg & Pracht Advocaten

(Update: 20 feb 2023)

Bas van Batenburg is een gespecialiseerde Letselschade Advocaat (LSA) bij Van Batenburg & Pracht Advocaten. Hij treedt al ruim 25 jaar op voor slachtoffers van ongevallen en medische fouten. Hij heeft in de loop der jaren ruime ervaring en kennis in juridische procedures in deze zaken opgedaan.

Voorbeelddocument gedragscode sociale media

Voorbeelddocument gedragscode sociale media

Gebruik dit document 'Gedragscode sociale media' om medewerkers te informeren hoe zij met sociale media moeten omgaan. Het model dient als kapstok en...

Ongeval in liftput, dood door schuld of vrijspraak? 

Ongeval in liftput, dood door schuld of vrijspraak?

Dood door schuld, dat is het verwijt aan een werkgever na een dodelijk arbeidsongeval in een liftput. De werkgever vindt dat er sprake is van een...

Een dodelijk arbeidsongeval als harde les

Een dodelijk arbeidsongeval als harde les

Na een dodelijk arbeidsongeval wordt een werkgever strafrechtelijk veroordeeld voor overtreding van de Arbowet en dood door schuld. Vindt het hof dit...

Terechte boete na val door plafond?

Terechte boete na val door plafond?

Een werkgever krijgt een boete vanwege een val van een werknemer door het plafond van een sporthal. De werkgever betwist of het arbeidsongeval hem te...

Vakantiewerk door scholieren: dit zijn de regels

Vakantiewerk door scholieren: dit zijn de regels

De schoolexamens zijn voorbij, de zomervakantie breekt aan. Hét moment waarop jongeren op zoek gaan naar een vakantiebaantje.

ATEX: hoe moet je omgaan met explosieveiligheid?

ATEX: hoe moet je omgaan met explosieveiligheid?

Speelt het risico op explosies een rol op de werkvloer? Dan moet je rekening houden met ATEX, een Europese richtlijn over explosieveiligheid....

Elke arbeidsinspecteur een eigen AI-collega?

Elke arbeidsinspecteur een eigen AI-collega?

Hoe kunnen inspecteurs met behulp van AI nog eerlijker, effectiever en efficiënter hun werk doen? Daarover buigen 4 rijksinspecties, TNO en 2...

Veiligheidsvoorschriften niet nageleefd. Taakstraf voor directeur blijft in stand

Veiligheidsvoorschriften niet nageleefd. Taakstraf voor directeur...

Schijnveiligheid. Soms legt een bedrijf bepaalde veiligheidsvoorschriften enkel vast omdat dit verplicht is. Wat zijn de gevolgen voor het bedrijf...