Vertrouwenspersonen zien nog veel racisme op de werkvloer

Het buitensluiten van iemand op de werkvloer vanwege huidskleur of etnische achtergrond: het komt nog vaak voor. Racisme gaat niet altijd bewust. Vaak komt het door onbewuste veronderstellingen of aannames. Slachtoffers weten hun weg naar vertrouwenspersonen wel vaker te vinden. Maar waarschijnlijk wordt daarmee nog maar het topje van de ijsberg blootgelegd.

Vertrouwenspersonen zien nog veel racisme op de werkvloer

RTL Nieuws deed samen met de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen onderzoek naar racisme op de werkvloer. 305 vertrouwenspersonen deden (anoniem) mee en gaven inzicht in de hoeveelheid en de aard van de meldingen die zij over racisme krijgen. Ook spraken we met een aantal van de respondenten om meer inzicht te krijgen in de situaties die zij tegenkomen.

Gemeld racisme is nog maar topje van de ijsberg

Meer dan een derde van de 305 ondervraagde vertrouwenspersonen kreeg afgelopen jaar meldingen van racisme op de werkvloer.  De meeste meldingen gingen over een collega (41 procent), gevolgd door meldingen over een leidinggevende (37 procent). Dat worden er meer, ziet bijna een derde van de vertrouwenspersonen die te maken krijgen met racismemeldingen. "Dit is het topje van de ijsberg", zegt Inge te Brake, voorzitter bij de LVV. "Zeker als het over racisme gaat, is de stap naar de vertrouwenspersoon groot."

Weg naar vertrouwenspersonen wordt vaker gevonden

"Een aantal jaar geleden was er nog amper sprake van meldingen over racisme. Ik ben niet blij dat het voorkomt, maar ik ben wel blij dat men de weg naar de vertrouwenspersoon weten te vinden", vertelt Te Brake.

Uitschelden en grappen over etniciteit

Vertrouwenspersonen beschrijven dat medewerkers binnen hun organisatie worden uitgescholden of slachtoffer zijn van grappen over hun etniciteit. Ook kwamen er meldingen dat mensen werden buitengesloten en niet werden uitgenodigd voor een bedrijfsfeest of vervolgopleiding.

Racisme gebeurt niet altijd bewust

Dat ziet ook een van de respondenten. "Wat ik zie is voornamelijk het sociaal buitensluiten van een medewerker of betrokkene. Dat iemand niet mee mag doen, vanwege huidskleur of etnische achtergrond." En dat gaat niet altijd bewust. "Vaak komt het door onbewuste veronderstellingen of aannames."

Tijd om vooroordelen af te leren

Buitensluiten gebeurt volgens Te Brake niet alleen maar door onbewuste aannames. "Mensen reageren nog steeds veel vanuit vooroordelen. Het wordt tijd dat we dit af gaan leren."

Stap naar vertrouwenspersoon te gaan is groot

Maar vertrouwenspersonen zien ook dat slechts een deel van wat zij zien gebeuren, als melding bij hun terecht komt. "De weg naar een vertrouwenspersoon is soms lang en onbekend. Soms zou ik willen dat ze gewoon langs kunnen komen voor hun verhaal."

Te Brake: "Belangrijk daarbij is dat medewerkers weten dat een gesprek met een vertrouwenspersoon vertrouwelijk is en dat er altijd sprake is van geheimhouding. Het is belangrijk dat de medewerker zich realiseert dat hij altijd de regie blijft houden."

Grensoverschrijdend gedrag: goed geregeld nog geen garantie voor veilige werkplek

Grensoverschrijdend gedrag: goed geregeld nog geen garantie voor...

De werkvloer is vaak niet sociaal veilig, blijkt uit onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag door FNV. Veel werknemers zeggen gepest of...

Melding van grensoverschrijdend gedrag? Volg dit stappenplan

Melding van grensoverschrijdend gedrag? Volg dit stappenplan

Bewustwording rond ongewenst en grensoverschrijdend gedrag neemt toe. Want het kan overal gebeuren en daarom is het voor organisaties cruciaal om...

Vakblad Arbo nummer 2 (2024) verschenen

Vakblad Arbo nummer 2 (2024) verschenen

Het tweede magazine van 2024 van Vakblad Arbo is uit. Deze editie heeft als thema Leren tijdens het werk. Maar dit juni-nummer bevat nog veel andere...

Met een gelukstraject naar minder verzuim

Met een gelukstraject naar minder verzuim

Een gelukstraject kan medewerkers helpen om verzuim te reduceren. Bij Bowers & Jackling gaan ze daarin verder dan de gemiddelde werkgever: van...

Mentale gezondheid: zo werk je eraan 

Mentale gezondheid: zo werk je eraan

Werk kan natuurlijk in negatieve én positieve zin invloed hebben op de mentale gezondheid. In beide gevallen loont het om extra werk te maken van het...

Ruim 1 op 10 werknemers ervaart discriminatie op werk

Ruim 1 op 10 werknemers ervaart discriminatie op werk

Van alle werknemers in 2023 gaf 11% aan zich in 2022 op een of meer gronden gediscrimineerd te hebben gevoeld op het werk. Dit blijkt uit de nieuwste...

Kom jij ook naar de Arbo Actualiteitendag?

Kom jij ook naar de Arbo Actualiteitendag?

Op 28 mei is het weer zover: de Arbo Actualiteitendag. Experts nemen in 4 masterclasses de belangrijkste arbogerelateerde actualiteiten met je door...

Diversiteitsbeleid: op zoek naar een goed evenwicht

Diversiteitsbeleid: op zoek naar een goed evenwicht

Er is veel aandacht voor diversiteit en inclusief beleid. De meeste organisaties willen ermee aan de slag. Maar heeft diversiteitsbeleid en...